Archiwum kategorii: Sprawozdania

Sprawozdanie z rajdu motocyklowego im. StefanA PałczyńskieGO

Pod poniższym linkiem możecie przeczytać kilka słów o naszym Bohaterze.
https://m.fronda.pl/a/stefan-pawel-palczynski-zapomniany-bohater,116728.html

Celem rajdu było:

  • Oddanie hołdu bohaterskiemu dowódcy Strażnicy Granicznej KAMIENNY WÓZ, plutonowemu Stefanowi Pawłowi Pałczyńskiemu, który zginął na posterunku 17 września 1939r.
  • Odwiedzenie innych polskich wschodnich strażnic granicznych z 1939 roku
  • Odwiedzenie miejsc urodzenia polskich Patriotów – Romualda Traugutta, Tadeusza Kościuszki, Adama Mickiewicza, Stanisława Moniuszki i Czesława Niemena
  • Odwiedzenie naszych Rodaków na trasie rajdu, którzy dzielnie trwają na swojej Ojcowiźnie, stęsknieni za Polską, która się niespodziewanie oddaliła i znaleźli się poza granicami swojej Ojczyzny. Chcemy, aby poczuli, że są dla nas bardzo ważni.  Chcemy by czuli, że są ludzie, na których mogą liczyć. Pomóżmy Im pielęgnować Polskość, którą mają w sercu.

Dzień 1: 10 sierpnia (sobota)  Sokołów Podlaski – Drohiczyn – Szostakowo – Brześć (165 km)

https://goo.gl/maps/TahMqeXFiNAbpsvx5

Plan dnia

  • Drohiczyn – Muzeum Wiktora Węgrzyna 
  • Szostakowo – miejsce urodzenia Romualda Traugutta
  • Skoki Pałac Niemcewiczów i niedaleko kolumna nazywaną przez miejscową ludność Kolumną św. Rafała. Postawiona została przez Niemcewiczów na pamiątkę uchwalenia Konstytucji 3 Maja     
  • Brześć: spotkanie w siedzibie Forum Polskich Inicjatyw Lokalnych Brześcia i Obwodu Brzeskiego
  • Noclegi u zaprzyjaźnionych Rodzin w Brześciu

W muzeum Węgrzyna w Drohiczynie prócz oglądania unikatów, zostaliśmy genialnie przywitani żurkiem i napojami. Idealne drugie śniadanie! Na Białorusi (z przygodami na granicy) odwiedziliśmy miejsce urodzenia Romualda Traugutta. Tam przywitała nas ciepło Anna Paniszewa z Forum Polskich Inicjatyw Lokalnych z Brześcia wraz z przyjaciółmi. Ale szczęście!
Popołudnie i wieczór to same przyjemności. Solianka w Skokach obok pięknego pałacu Niemcewiczow a potem spotkanie z naszymi Rodakami i Harcerzami w Brześciu. Cóż za przyjęcie! Polskie rodziny przyjęły nas pod swoje dachy za co serdecznie dziękujemy!

Dzień 2: 11 sierpnia (niedziela)  Brześć – Kobryń – Mereczowszczyzna – Zaosie – Pomnik Trzech Krzyży – Baranowicze (290 km)

https://goo.gl/maps/iJK8B63fZuZ8bxPF8

Plan dnia

  • Merecowszczyzna – miejsce urodzenia Tadeusza Kościuszki  
  • Stołowicze (Wjeżdżając od strony Baranowicz, przy samej drodze przejazdowej stoi biały kościól (dziś cerkiew). Tuż przed nim stoi kamień poświęcony Konfederatom Barskim z 1771r.)
    Kościół dzisiejszych Polaków jest wcześniej 200m po lewej stronie, w głębi.
  • Zaosie – miejsce urodzenia Adama Mickiewicza 
  • Arabowszczyzna (Stare Wojkowicze)  pomnik „PAMIĘCI TRZECH POCHODÓW POLAKÓW” na Moskwę  (w roku 1604, 1654-1667 i 1812)

Poranna msza i pożegnanie z Brześciem. Odwiedzamy miejsce urodzenia Tadeusza Kościuszki oraz uroczy skansen w miejscu urodzenia Adama Mickiewicza. Oddajemy hołd w m. ARABOWSZCZYZNA (STARE WOJKOWICZE) pod pomnikiem „PAMIĘCI TRZECH POCHODÓW POLAKÓW” na Moskwę. Dziś nocleg w Domu Pielgrzyma w Baranowiczach.

Dzień 3: 12 sierpnia (poniedziałek)  Baranowicze – Kleck – Śmiłowicze – Orsza (420 km)

https://goo.gl/maps/Bsozg2JyA7ud1m9K9

Plan dnia

  • Kleck kościół  Św. Trójcy
  • Kleck –  koszary, zaraz obok cmentarz
  • Śmiłowicze – pałac, zamek po Moniuszkach 
  • ORSZA kościół
    Nocleg w hotelu zamówionym przez proboszcza    

O 8:00 pyszne śniadanie, o 9:00 start! Na trasie Kleck: przywitała nas Pani Czesława Kniaziewa, szefowa ZPB w Klecku – która opiekuje się grobami poległych Bohaterów w Kłecku. Usłyszeliśmy naprawdę wzruszające historie. Pani Czesława to naprawdę silna kobieta!
Odwiedziliśmy proboszcza i kościół w Klecku, posłuchaliśmy historię budowy kościoła. Bardzo ciekawy dzień!
Na trasie do Orszy odwiedziliśmy miejscowość Śmiłowicze – a tam pałac, zamek po Moniuszkach. Niestety ogrodzony. Okoliczna mieszkanka opowiedziała nam aktualna historię zabytku.
Orsza! Ksiądz Proboszcz z wielkim zaangażowaniem przyjął nas w swoich progach! Msza Święta z wniesieniem sztandaru Stowarzyszenia. A na koniec pyszna kolacja w hotelu. Jest to miejsce które odwiedzimy na pewno nie raz!

Dzień 4: 13 sierpnia (wtorek) Orsza – Smolany – Witebsk – Nikołajewo – Liepiel (260 km)

https://goo.gl/maps/SSvHk7FnE1eAcnRq9

Plan dnia

  • Smolany – Grób Tomasza Zana przyjaciela Adama Mickiewicza 
  • Witebsk Katedra 
  • Grób-Pomnik w Nikołajewie, dawniejszym Taklinowie z pomordowanymi kilkoma tysiącami więźniów 25 czerwca 1941 r., w większości Polaków, pędzonych na Wschód w ewakuacji więzienia w Berezweczu (obecnie dzielnicy Głębokiego),  przed zajęciem przez wojska hitlerowskie. Wyświęcenie tego Pomnika przed laty Ksiądz celebrował wspólnie z kapelanem Rodzin Katyńskich, księdzem Zdzisławem Peszkowskim.        
  • Lepiel Kościół
  • Nocleg w hotelu nad wodą.

Dziś bardzo ‚mokry dzień’. Prawie całą drogę padało!
Pierwszym przystankiem – Smolany – Grób Tomasza Zana przyjaciela Adama Mickiewicza.
Zostaliśmy bardzo gorąco przyjęci przez ks Walerego w Katedrze w Witebsku. Pyszny obiad, a to dopiero początek!
Odwiedzamy Grób-Pomnik w Nikołajewie, dawniejszym Taklinowie, z pomordowanymi kilkoma tysiącami więźniów 25 czerwca 1941 r., w większości Polaków, pędzonych na Wschód w ewakuacji więzienia w Berezweczu (obecnie dzielnicy Głębokiego), przed zajęciem przez wojska hitlerowskie. Wyświęcenie tego Pomnika przed laty Ksiądz celebrował wspólnie z kapelanem Rodzin Katyńskich, księdzem Zdzisławem Peszkowskim.
Zostaliśmy przyjęci przez lokalnych mieszkańców boczkiem, plackami z mięsem, lemoniada i przekąskami. Uprzejmość Polaków i Białorusinów jest niespotykana!
Po drodze msza, którą poprowadził dla nas ks Walery, następnie jedziemy wspólnie do parafii w m. Lepiel – gdzie bardzo serdecznie przyjął nas ks Włodzimierz (motocyklista!!!) . Wraz ze swoją kompanią jedziemy do hotelu nad wodą, gdzie urzędujemy do teraz. Dużo rozmów, dużo zrozumienia i wiele życzliwości. Bardzo dziękujemy Gospodarzom!

Dzień 5: 14 sierpnia (środa) Lepiel – Uszacze – Kamienny Wóz (strażnica) – Głębokie – Miory (240 km)

https://goo.gl/maps/h3Ap1ipLNJCUGFh47

Plan dnia

  • Strażnica KAMIENNY WÓZ , gdzie służył i prowadził samotnie śmiertelny bój 17 września 1939 r. ostatni jej dowódca, plut. Stefan Pałczyński powstrzymując wkraczanie oddziałów Armii Czerwonej. Poniżej film z opowieści Władysława Krawczuka na temat naszego Bohatera.
  • Miasto Głębokie,  kościół Św. Trójcy   
  • Głębokie  Cmentarz Kopciówka z kwaterą żołnierzy polskich z 1920 r. i grobu plut.  S. Pałczyńskiego, którego doczesne szczątki spoczęły tu 17 września 2011 r .   Z innych miejsc ewent. Berezwecze z wciąż czynnym więzieniem oraz cmentarz w lesie BOREK z masowymi grobami ofiar mordów
    hitlerowskich i sowieckich.
  • Jazno  cmentarz żołnierzy z 1920r   
  • Dzisna   kościół 
  • Miory   kościół    
  • Nocleg u zaprzyjaźnionych rodzin w Miorach

Dziś ważny dzień dla Rajdu. Strażnica Kamienny Wóz, gdzie służył i prowadził samotnie śmiertelny bój 17 września 1939 r. ostatni jej dowódca, plut. Stefan Pałczyński powstrzymując wkraczanie oddziałów Armii Czerwonej. Oddajemy cześć oraz wysłuchujemy opowieści Pana Władysława Krawczuka, prezes Brasławian. Zachęcam do obejrzenia relacji z opowieści (w kolejnym poście).
Ze względu na czas i pogodę jedziemy prosto do Miorów gdzie bierzemy udział we mszy oraz bardzo ciepło jesteśmy przyjęci przez Rodziny! Bardzo serdecznie dziękujemy za nocleg!

Komandorem Rajdu od tego dnia jest Ryszard – nasz przyjaciel z Sydney.

Dzień 6: 15 sierpnia (czwartek)  Miory – Draguny – Brasław  (95 km)

https://goo.gl/maps/F4y8Nv8FDj8d1JLd6

Plan dnia

  • Miory – muzeum
  • Draguny groby
  • Brasław kościół 

Dzień 7: 16 sierpnia (piatek)  Brasław – Bogdanowo – Nowogródek (325 km)

https://maps.app.goo.gl/Ds77KD4oUSLa8ray6

Plan dnia

Dzień 8: 17 sierpnia (sobota)  Nowogródek – Stare Wasiliszki – Sokółka (200 KM)

https://goo.gl/maps/GzXee8BNSxtKsPHJ9

Plan dnia

Następnego dnia pożegnaliśmy się i rozjechaliśmy do domów.

Sprawozdanie z rajdu motocyklowego im. Lecha Kaczyńskiego do Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu

Nareszcie możemy się z Państwem podzielić obszerną fotorelacją z wyjazdu do Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu. Szczególne podziękowanie w tym miejscu chcemy przekazać uczestniczce rajdu – Pani Iwonie Michałek, która włożyła wiele starań by wyjazd udokumentować i opisać. Dzięki czemu możemy cieszyć oczy pięknymi widokami 🙂

Przed rajdem…

Podczas naszych przygotowań do rajdu  napotkaliśmy przeszkodę- w Ambasadzie Azerbejdżanu powiedziano nam, że będziemy musieli wpłacić wysoką kaucję za każdy motocykl przy przekraczaniu granicy Azerbejdżanu. Ta kwestia finansowa mogły zatem negatywnie wpłynąć na nasz plan rajdu, ponieważ nie byliśmy przygotowani na wpłatę kaucji. Rozpoczęliśmy starania na ok. dwa miesiące przed rajdem o zwolnienie nas z kaucji. Wysłaliśmy pisma do Ambasadora Republiki Azerbejdżanu w Polsce, Ambasadora RP w Azerbejdżanie oraz do Ministra Spraw Zagranicznych z prośbą o pomoc w tej sprawie. Wykonaliśmy również wiele telefonów. Mijały kolejne dni nerwowych oczekiwań, czy sprawę uda się załatwić… I udało się!

Dzień 1

Motocykle pojechały tydzień wcześniej do Tbilisi tirem. Pierwszego  dnia w Tbilisi to załatwianie spraw związanych z pobraniem motocykli w strefie celnej. CAŁY dzień!  Na koniec po nieprzespanej nocy w samolocie i po całym dniu czekania i załatwiania spraw celnych i ubezpieczeniowych trafiliśmy do pani Rity cudownej gospodyni.

Chaczapuri to  placek upieczony przez Panią Ritę dla nas na śniadanie – to  ser, masło, jaja , pszenna mąka i woda. Je się na gorąco i cudownie smakuje.

Pani Rita to Gruzinka z Abchazji, musiała uciekać w 2009 roku, jej rodzina została zabita przez Rosjan.

Dzień 2

Z rana pojechaliśmy do klasztoru Monastyr Dżwari. Klasztor znajduje się na skarpie z cudnym widokiem na rzekę Kurę. Według tradycyjnych źródeł Święta Nino (apostołka i patronka Gruzji), która nawróciła Gruzję na chrześcijaństwo, zatrzymała się na modlitwę na najwyższym wzniesieniu Mcchety i postawiła na nim krzyż. Przejechaliśmy Drogą Wojenną łącznie 208 km, która jest głównym szlakiem komunikacyjnym wzdłuż Kaukazu. Nazywana również „jedną z najpiękniejszych górskich dróg na świecie”. Byliśmy na Przełęczy Krzyżowej na 2379 m n.p.m.. My również napotkaliśmy barierę na Drodze Wojennej…
A były nią stada owiec i krów. Było też 25 km jazdy drogą ….bez drogi!!!

Dzień 3

Rano mocno  padało i było zimno.

Wyjechaliśmy więc później około 10.00 i pojechaliśmy do Cminda Sameba – prawosławnego klasztoru położonego niedaleko wioski Gergeti w północnej Gruzji, w pobliżu miasteczka Stepancminda (dawniej Kazbegi). Kościół jest położony na wzgórzu, na wysokości 2170 m n.p.m., na lewym brzegu rzeki Terek, nad klasztorem góruje szczyt Kazbek.

Poza religijnym przeznaczeniem średniowieczny kościół służył jako kryjówka. Ukrywano w nim narodowy  skarb Gruzji. W czasie zagrożenia przywożono tu na przechowanie m.in. cenne relikwie z Mcchety. Potem przejechaliśmy częściowo Drogą Wojenną do Miasta Zakochanych niedaleko granicy z Azerbejdżanem. Zjechaliśmy z Drogi Wojennej i ostatnie 150 km jechaliśmy bocznymi drogami, około 50 km typową polną drogą z nawiezionym świeżo tłuczniem. Oj było trudno, bardzo.  Potem skończyła się droga, ponieważ remontowany jest  most, po którym było trzeba jednak przejechać.

Dzień 4

Rozpoczęliśmy w Sighnaghi (Mieście Zakochanych). Sighnaghi to wyjątkowe miasto, jak na Gruzję, bo czyste i zadbane. Jest malutkie- ma 1500 mieszkańców, ale pięknie położone. Kiedyś było twierdzą. Co ciekawe gospodarka Sighnaghi opiera się produkcji wina  i tradycyjnych dywanów. Te małe miasteczko ma równieżswoje zabytki: Sighnaghijską Twierdzę, dwie cerkwie – Świętego Jerzego oraz Świętego Szczepana.

Natomiast 2 km od Sighnaghi znajduje się Monastyr Bodbe z relikwiami Świętej Nino, miejsce pielgrzymek Gruzinów.

Następnie z Miasta Zakochanych pojechaliśmy do granicy gruzińsko- azerbejdżańskiej.  Przeszliśmy odprawę najpierw na granicy gruzińskiej, na której czekaliśmy trochę czasu. Paszporty, dowody rejestracyjne i prawa jazdy były skanowane.

Potem przejechaliśmy do granicy azerbejdżańskiej i tam było tak samo, ale jeszcze chcieli od nas wizy i każdego sfotografowano.  Policji wszędzie dużo, samochodów prywatnych bardzo mało.

Nas do miejsca noclegu 150 km eskortowała policja z przodu i z tyłu. Musimy tutaj jechać kolumną, bo tutejsza policja nas pilnuje. Policja ma bardzo dobre samochody!

Na granicy Azerowie zaglądali nam do kufrów i pytali o różne rzeczy, narkotyki, alkohol i….drona!

Dzień 5

Rano wyjechaliśmy z Saki kierując się do Baku- stolicy i największego miasta Azerbejdżanu.

Policja oczywiście przyjechała, aby nas eskortować.  Jechaliśmy raczej dobrymi drogami. Na drogach mało samochdów, te które jadą to dobre samochody- chyba wysokich urzędników państwowych albo bardzo stare lady lub żiguli rosyjskie. Benzyna to 1,50 manat za litr, a 1 manat to nie całe nasze 2 zł. Benzyna dla nas tania.

Policjant z samochodu eskortującego jest bardzo pomocny i pyta czy chcemy pojechać do Baku nową otwartą dwa miesiące temu drogą przez góry. Oczywiście skorzystaliśmy z tej propozycji. I rzeczywiście droga wiodła przez piękne miejsca Kaukazu.  Jechaliśmy półkami skalnymi, bardzo krętymi trasami. Cudne widoki! Trasa rzeczywiście niedawno została oddana.

Zajechaliśmy do Baku i to była noc w dobrym hotelu.

Dzień 6

Cały dzień w Baku. Rano byliśmy w Ambasadzie Polskiej. Pan Ambasador opowiadał o sytuacji geopolitycznej Azerbejdżanu i o trudnościach w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych z powodu niechęci Azerów.

Niestety nie ma tutaj klasy średniej, są bardzo bogaci, którzy są potomkami komunistycznej elity i bardzo biedni, pracujący za grosze. Pensje nie są stałe i są bardzo małe. Zarabia się ok. 200- 300 manatów (jeden mandat to ok 2 zł). Dla porównania za obiad zapłaciłam 20 manatów!

Złożyliśmy kwiaty w Alei Szachidów, czyli miejscu gdzie pochowane są ofiary walki o niepodległość.

Popołudnie to zwiedzanie Baku, które jest 3 mln miastem z polskimi śladami- na głównej ulicy miasta jest klika okazałych budynków projektowanych przez Polaków.

Bardzo nowoczesne budownictwo miesza się ze stylem bizantyjsko-komunistycznym. Są to wielkie hotele i biurowce (najczęściej własności kilku rodzin). Stare miasto Baku jest bardzo ładne- wąskie uliczki, piękne kamienice. Do starego miasta prowadzi brama i tylko nieliczni mogą tam wjechać (my wjechaliśmy pod Ambasadę, która jest na starym mieście tylko dlatego, że policja nas eskortowała. Ruch jest duży, jeżdżą jak chcą – jak południowcy.

Ale mieliśmy szczęście! Spotkaliśmy Igora, który urodził się w Baku, ale świetnie mówi po polsku i to on nas oprowadził po Baku.

Są szkoły w Azerbejdżanie, w których językiem głównym jest azerski i są szkoły gdzie dzieci uczą się w języku rosyjskim (tak samo ze studiami). 👩‍🏫 Igor mówił, że ci rodzice, którym zależy, aby dzieci miały szansę w przyszłości zapisują dzieci do szkół rosyjskich, bo wtedy będą mogły wyjechać do Rosji i tam mieć pracę, bo tutaj niestety pracy brak. Emerytura na przykład byłej nauczycielki lub pielęgniarki to 200 manatów. (czyli około 400 zł). Dzieci do szkół chodzą ubrane w białe bluzki i czarne spódniczki lub spodnie (w małych miejscowościach też).

Dzień 7

Wyjechaliśmy ok. 10.00 z Baku oczywiście pod eskortą policji do Gandży- przeszło 400 km. Rano słonecznie i tak całą drogę. Zapytaliśmy policjantów czy jest coś ciekawego do zobaczenia w pobliżu drogi do Gandży (całe 400 km to droga szybkiego ruchu i to bardzo nudna, bo po obu stronach tylko piasek i niewielkie krzaczki). Oni nas poprowadzili do odkrytych 1950 roku grot skalnych z rytymi w skałach przez człowieka zwierzętami i ludźmi.

Osadę nazwano Qobustan. Należy ona do Parku Narodowego. Teren kulturowy parku został w 2007 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Skały z tymi rytymi zwierzętami górują nad doliną. Jest z stamtąd piękny widok na Morze Kaspijskie z oddalonym platformami wiertniczymi.

Zrobiliśmy sobie później przystanek na obiad. Zamówiliśmy barszcz (tak kelner nazywał to danie). Okazało się, że przyniósł zupę z dużą ilością mięsa wołowego z kapustą, burakami, fasolą i cebulą – pycha!!!  Do tego kwaśna śmietana, ser kozi, owczy, pomidorowy sos.  Wszystko z wieloma ziołami. Trzeba przyznać, że nigdzie nie jadłam tak pysznie zrobionej wołowiny i jagnięciny, jak tutaj w Azerbejdżanie. Wieprzowiny nie jedzą. Gandży przywitała nas deszczem. Oryginalna nazwa miasta pochodzi najprawdopodobniej od perskiego słowa gandż, czyli „skarb”, „skarbiec”.  Według jednej z legend miasto zostało założone w miejscu odkrycia wielkiego skarbu, którego lokalizacja przyśniła się Muhammadowi ibn Khalidowi – arabskiemu władcy. Co ciekawe znajdują się tutaj 4 szkoły wyższe (uniwersytet, akademia rolnicza, pedagogiczna i techniczna). A na koniec dnia pyszne Sac ici dana.

Dzień 8

Wyjechaliśmy z Baku rano w słońcu, jak zwykle z obstawą Policji. Po dwóch godzinach byliśmy na granicy azerbejdzańsko – gruzińskiej. Wszystkich nas Azerowie ponownie  sfotografowali, ale byli mili i dość szybko obie granice przebyliśmy.

Potem udaliśmy się do Tbilisi (w mieście bardzo źle się jeździ, ponieważ „jeżdżą jak chcą”.  Byliśmy umówieni z przedstawicielami Polonii. Szefuje Polonii w Gruzji bardzo zacna osoba Pani profesor Maria Filina. W siedzibie Polonii zostaliśmy przyjęci bardzo serdecznie.

Dzisiaj w Tbilisi trudno było nam się poruszać, bo trwają próby przed świętem i mieliśmy szczęście zobaczyć te przygotowania. Wrażenie niesamowite. Gruzja została krajem niepodległym 101 lat temu dokladnie 26 maja. Niestety tylko na 3 lata. W 1921 roku Gruzja została zaatakowana przez Armię Czerwoną, spiesząca na pomoc gruzińskim bolszewikom, chcącym zbudować w Gruzji komunizm. Wojsko radzieckie (11 Armia) szybko opanowało cały kraj – na przełomie lutego/marca zajęło większość terenu Gruzji, w tym główne miasta, a potem rząd gruziński opuścił kraj i udał się na wygnanie do Turcji. Co ciekawe…
Charakterystyczni dla tego miasta są uliczni sprzedawcy warzyw i owoców. Ich stoiska są nietypowe. Duży blat przymocowanym
do wózka na kółkach. Sprzedawczyni ma duży wybór warzyw i owoców (ma też krzesło dla siebie). Zatrzymuje się co jakiś czas w ruchliwych miejscach miasta (na chodniku) i sprzedaje to co ma na wózku. Przez cały wieczór przez Tbilisi burze z deszczem. Na kolację jadłam chinkalii – pyszne danie gruzińskie, rodzaj pierogów z mięsem.

Dzień 9

Rano pojechaliśmy do Ambasady Polskiej w Tbilisi, aby zagłosować. Konsul powiedział, że spodziewają się ok. 400 osób głosujących. Wszyscy mieliśmy zaświadczenia i zagłosowaliśmy a potem spędziliśmy piękny i słoneczny dzień w Tbilisi. Wjechaliśmy kolejką linową na najwyższy punkt Tbilisi i warto było, bo widoki cudne na stare i nowoczesne Tbilisi.

Przy wyjeździe z Tbilisi pojechaliśmy pod pomnik Lecha Kaczyńskiego. Tam zamieściliśmy biało- czerwoną szarfę, na której zaznaczyliśmy naszą obecność.

Dojechaliśmy do Hachpat w Armenii na wysokości 1200m n.p.m. koło klasztoru ormiańskiego z VI wieku. Niesamowite wrażenie, ale drogi fatalne. Śpimy w ośrodku Eden (warunki raczej spartańskie). Gospodyni przygotowuje jedzenie z własnych warzyw. Jak dojechaliśmy na miejsce zaczął padać grad. Hachpat jest znane z X-wiecznego kompleksu klasztornego Hachpat zbudowanego za panowania króla Aszota III. Jest on wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Dzień 10

To było niesamowite, że na skrzyżowaniu górskich dróg spotkaliśmy Polaków. Młody człowiek, który mieszka na stałe w Szwajcarii jedzie  sam przez pół roku przez Armenie, Gruzję, Azerbejdżan i Iran- planuje zrobić ok. 35 tys. km oraz polsko- niemiecką parę, która na rowerach  przemierza Europę. Wspaniałe spotkanie, które trwało około godziny. Okazuje się, że Polacy to wyjątkowi ludzie, odważni i ciekawi świata.

Potem przejechaliśmy dość trudnymi drogami do Monastyru. Ważne jest to, że te świątynie zakładali i prowadzili chrześcijanie około X wieku czyli wtedy, gdy Polska przyjęła chrzest. Na tych terenach chrześcijaństwo było w rozkwicie. Te świątynie, wszystkie wpisane na listę UNESCO, świadczą o głębokiej wierze tych ludów. Szkoda, że tak trudno do nich dojechać, bo drogi naprawdę bardzo złe – szutr, dziury i trudne, ostre zakręty.

Tatev
Klasztor powstał w IX wieku na stromym i skalistym zboczu. Właśnie to położenie oraz mury okalające monastyr, nadają mu charakter obronny. Swoje lata świetności przeżywał głównie w średniowieczu. Niestety, trzęsienie ziemi w 1931 roku zniszczyło niektóre części kompleksu.

Najważniejszą budowlą klasztoru jest kościół św. Piotra i Pawła, umiejscowiony zresztą z centralnym jego punkcie. Wnętrze świątyni jest dość surowe i ciemne. Ściany wcześniej były pokryte freskami, jednak nie przetrwały one do naszych czasów.

Później pojechaliśmy w kierunku jeziora Sevan, położonego 1900 m.n.p.m. Przejeżdżaliśmy przez bardzo biedne wsie i miasteczka.

Armenia jest bardzo biedna, ale bardzo bogata w krajobrazy. Tutaj Kaukaz jest najpiękniejszy- kaniony, rzeki, góry w śniegu i w słońcu. Po południu dotarliśmy do miejsca noclegu nad samym jeziorem Sevan. Miejsce piękne, dobre jedzenie i mili ludzie. Mieszkam nad samym jeziorem (niestety temperatura wody to 6 stopni co nawet największych wielbicieli wody zniechęciło do pływania).

Dzień 11

Wyjechaliśmy rano w słońcu i pojechaliśmy do następnego kościoła ormiańskiego z IX wieku. Charakterystyczne jest to, że te wszystkie kościoły są nadal czynne, bo odbywają się w nich nabożeństwa i cały czas palą się świece.

Przez jakiś czas jechaliśmy wzdłuż  jeziora Sevan, które jest piękne o szmaragdowym kolorze. Jest to największe jezioro w Republice Armenii, a także największe jezioro Kaukazu i jedno z najwyżej położonych jezior świata. Należy do tzw. trzech mórz Armenii.

Potem pojechaliśmy zobaczyć najstarszy i największy cmentarz (z IX wieku). Jest tutaj ponad 800 chaczkarów, czyli płyt nagrobnych upamiętniających szczególne wydarzenia lub osoby.

Potem pojechaliśmy w góry. Droga była dość dobra, piękne widoki i wiele tzw. „agrawek”.

Byliśmy na 2440m n.p.m, a nasze miejsce noclegu to Goris na wysokości 1600 m n.p.m..

Tutaj dzieci mają cudne wielkie oczy.

Dzień 12

Stolica Armenii Erywań- to tutaj  trafiliśmy. Zatrzymywaliśmy się po drodze w miasteczkach i wsiach. Armenia to mały (3 mln mieszkanców) piękny kraj niewykorzystanych możliwości i biednych ludzi. Nie widziałam do tej pory żadnych nowych budynków, wszystko stare, rozsypujace się, drogi tragiczne, dziury na głównych drogach, a bocznych praktycznie nie ma bo pozostały kamienie i piasek. Samochody pamiętające minioną epokę. Ludzie sympatyczni ale bardzo ubodzy.

Waluta Armenii to Dram.

Po drodze mijaliśmy wiele stad krów  i owiec.  Trzeba przyznać, że o zwierzęta tutaj dbają, bo są dobrze odżywione i chodzą sobie swobodnie po drogach. Dzisiaj zupełnie przypadkiem trafiliśmy do restauracji na przedmieściach, w której jak przypuszczam po samochodach, rodzaju gości i sposobie odnoszenia się personelu, zjeżdża się bardzo wąska część społeczeństwa, koledzy powiedzieli, że mafia. Kobiet wśród gości nie było (oprócz mnie). Zjedliśmy tam obiad – był smaczny.

Dzień 13

Od rana pojechaliśmy na spotkanie z Ambasadorem Polski Panem Pawłem Cieplakiem.  Przyszła też na spotkanie Pani Liana, która ukończyła szkołę średnią w Gdańsku i świetnie mówi po polsku (od 2017r. funkcję prezesa „Polonii” pełni pani Liana Harutyunyan). Pan Ambasador opowiadał o trudnym życiu w Armenii i niestety ogromnej korupcji.

Liana zaprowadziła nas do najstarszej wytwórni win i koniaków. Właścicielem jest jeden z najbogatszych ludzi w Armenii.

Odwiedziliśmy też bardzo ważne miejsce dla Chrześcijan (tutejsza Częstochowa) – Katedrę w Eczmiadzynie wybudowaną na fundamentach pogańskiej bazyliki przez Grzegorza Oświeciciela w latach 301-303, zaraz po tym jak król Tiridates III jako pierwszy władca w historii przyjął chrześcijaństwo. Jest to najstarsza katedra na świecie. ⛪ Najcenniejszym skarbem przechowywanym w świątyni jest grot Włóczni Przeznaczenia, którą
przebito ciało Jezusa Chrystusa przed jego zdjęciem z krzyża.

Niestety do środka nie mogliśmy wejść ze względu na trwający remont. W około tej świątyni rosną piękne róże.

Byliśmy też w Mauzoleum Zagłady (Muzeum Genocydu) na Cicernakaberd poświęconym pamięci ofiar ludobójstwa Ormian w 1915 roku w czasie I wojny światowej. W środku płonie wieczny ogień. Złożyliśmy również kwiaty.

Pod koniec całego dnia w Erywaniu pojechaliśmy do Geghard, czyli najstarszego miejsca, w którym pierwsi Chrześcijanie w Armenii pracowali. Pierwsze kaplice i grobowce były wyryte w skałach. Potem wybudowano kościół przez który przepływa strumyk. Najstarsza część kompleksu to wykuta w skale, niedokończona kaplica Grzegorza Oświeciciela.

Dzień 14

Rano pojechaliśmy do Zvartnots Cathedral, czyli miejsca gdzie Armenia przyjęła chrześcijaństwo. Został zbudowany w czasach, gdy większość Armenii została niedawno opanowana przez muzułmańskich Arabów. Budowa katedry rozpoczęła się w 643 r.. Po arabskiej okupacji i nasilających się wojnach między bizantyńskimi i arabskimi armiami na wschodnich granicach, Nerses przeniósł patriarchalny pałac katolicki z Dvina do Zvartnotsa.

Jest stamtąd niesamowity widok na najważniejszą dla Ormian górę, czyli Ararat (wg. legendy na niej osiadła Arka Noego).

Potem pojechaliśmy w góry, gdzie na 2500 m n.p.m zwiedziliśmy ruiny zamku i kościół ormiański.

Następnie jechaliśmy wyżej i było coraz zimniej, trudniej i śnieżnie. Dojechaliśmy do Kamiennego Jeziora 3190 m n.p.m. (Kari Licz) . Jezioro zamarznięte, a w około dużo śniegu. Powietrze też rzadsze. Niesamowite widoki i piękne wrażenia.

Potem jechaliśmy tuż przy granicy z Turcją do Giumri, miasta okaleczonego przez trzęsienie ziemi w latach 90-tych. Po drodze widzieliśmy koczowników i ich jurty oraz stada, które pielęgnują.

Również bardzo często można na drogach wsi spotkać klatki z kurami (chyba na sprzedaż, ale nie widziałam kupujących). Trzeba przyznać, że bociany lubią Ormian, bo są wsie w których na każdym słupie jest gniazdo bocianie z lokatorami.

Dzień 15

Rano pojechaliśmy do granicy armeńsko-gruzińskiej. Odprawa poszła dobrze. Pytano nas tylko ile przewozimy alkoholu i papierosów, ale potem czekała nas bardzo trudna droga, bo przez 35 km jechaliśmy praktycznie po rozjeżdżonym przez tiry polu. Ogromne dziury, piach i kamienie. Przed wjazdem na „drogę” trzeba było wzmocnić niektóre kufry (najbardziej u kolegi Wiesia).

Przed granicą, jeszcze w Armenii, odwiedziliśmy dom polski i dom dziecka prowadzony przez siostry. Widzieliśmy też pokój, w którym nocował Papież Franciszek podczas swojego pobytu w Armenii. Jest jego wpis w książce domu dziecka.

Jadąc do miasta Kutaisi w Gruzji byliśmy w skalnym mieście. Wardzia jest największą atrakcją turystyczną regionu Mescheti. Do dziś zachowało się ponad 250 komnat oraz fragmenty sieci tuneli, korytarzy, schodów i systemu wodno-kanalizacyjnego.
Wardzia powstała w zachodniej ścianie głębokiego kanionu rzeki Mtkwari. Współczesna panorama przysporzyła jej określenia „plaster miodu”. Z daleka rzucają się w oczy setki kanciastych otworów, wyrytych w jasnej skale. Przed trzęsieniem ziemi w XIII w. cały zespół miejski był szczelnie ukryty wewnątrz masywu Wyżyny Eruszeckiej.

Po odzyskaniu niepodległości przez Gruzję, w Wardzii pojawiło się kilkunastu mnichów. Zajmują oni niewielką część ocalałego kompleksu. Cała reszta to otwarte dla turystów muzeum, które można zwiedzać za niewielką opłatą. W samej Wardzi brakuje dziś infrastruktury turystycznej, choć poza miastem skalnym jest jeszcze wiele do zobaczenia. Kilkaset metrów od wejścia do muzeum znajdują się gorące źródła. Z kolei w okolicznych zakamarkach kanionu rzeki Mtkwari znajduje się wiele grot, pieczar oraz kościółków wyżłobionych głęboko w skale.
Podróż do Kutaisi odbyła się przez cudny Kaukaz, jak zwykle z licznymi swobodnie spacerującymi stadami krów.

Dzień 16

Rano rozpoczęliśmy dzień z bardzo dobrym humorem. Po dobrym śniadaniu koledzy naprawiali motocykl Wiesia.

Potem pojechaliśmy do wąwozu, w którym pływaliśmy łódką.  Temperatura powietrza  37°C, a w wąwozie było cudownie chłodno. Następnie pojechaliśmy do wodospadu, w którym panowie zaliczyli kąpiel. Trudno było tam dojechać, ale udało się. Dojechaliśmy krętymi drogami do Mestii na wysokości 1500 m n.p.m. miasteczko jest bardzo ciekawe.

Dzień 17

Rano jedliśmy pyszne śniadanie w Mesti centralnym mieście Swaneti.

Tutejszy lud to Swanowie- mają swój język, swoje zwyczaje. Charakterystyczne są tutaj liczne wieże. Nazywane są one koszkami i są symbolem etnicznej odrębności Swanów. Na pierwszy rzut oka wyglądają jak wieże obronne. I poniekąd jest to prawda tylko, że ich głównym celem nie była obrona przed najeźdźcami, a przed… sąsiadami, którzy chcieliby dopuścić się rodowej zemsty. Niższe poziomy wieży były zwykłym magazynem, a wyższe broniły przed sąsiadami. Są to najwyższe góry w Gruzji. Obecnie jest to ośrodek narciarski.

Po śniadaniu wyjechaliśmy bardzo krętymi drogami do Batumi.

Po drodze często zatrzymywaliśmy się, bo widoki naprawdę cudne.

W Gruzji na Kaukazie jest spoto tuneli. Są dość krótkie, ale bardzo źle się przez nie przejeżdża, bo są ciemne i wjeżdża się w mrok. Widzieliśmy sytuację, gdy w tunelu szły dwie krowy, które były zupełnie niewidoczne co sprawiało duży problem. Zajechaliśmy do Batumi, miasta nad Morzem Czarnym (była kiedyś popularna piosenka śpiewana przez Filipinki ” Batumi ech Batumi”). 🎶 Spotkaliśmy Panią Jolantę Hajdasz z mężem Bogusławem, która jest autorką trzech dokumentalnych filmów o arcybiskupie Antonim Baraniaku zwanym Żołnierzem Niezłomnym Kościoła. Wspaniałe spotkanie.

Dzień 18

Ranek w Batumi był słoneczny. Z Batumi pojechaliśmy do Kutaisi, ale po drodze zajechaliśmy do Jaskini Prometeusza. Jaskinia ogromna, robi duże wrażenie ilością
stalaktytów, stalagmitów, stalagnatów, pereł jaskiniowych, nacieków krasowych i kamiennych wodospadów.

Jaskinie odkryto 1984 roku. Naukowcy szukali jaskiń, które w przypadku wojny nuklearnej mogłyby służyć jako schrony.

Skąd wzięła się obecna nazwa? Micheil Saakaszwili uznał, że to właśnie tutaj mityczny tytan został przykuty na rozkaz Zeusa.

Z 17 odkrytych do tej pory sal, dla turystów udostępniono 6. Wszystkie są w bajkowy sposób oświetlone, a w niektórych słychać specjalnie dobrane kompozycje muzyczne.

Co ciekawe jedna z sal nosi nazwę Sali Miłości, gdzie wiele par powiedziało sobie sakramentalne TAK. Pod koniec dnia pojechaliśmy na rynek w Kutaisi.

Dzień 19

Wyjechaliśmy z Kutaisi po dobrym śniadaniu i pojechaliśmy do skalnego miasta w Uplisciche.

Zbudowane na lewym, skalistym i wysokim brzegu rzeki Kury. Powstanie budynków datuje się od V wieku p.n.e do późnego średniowiecza, są one mieszanką unikatowych stylów kulturowych Anatolii i Iranu, a także architektury pogańskiej i chrześcijańskiej.

Kiedyś funkcjonowało jako ważny ośrodek polityczny i religijny kraju. Podczas muzułmańskiego najazdu na Tbilisi w 8. i 9. stuleciu Uplisciche służyło jako główna forteca. Mongolskie najazdy w XIV wieku ostatecznie zdetronizowały miasto, które praktycznie zostało opuszczone.

Gdy wróciliśmy ze skalnego miasta na parking okazało się, że w Tomka motocyklu w tylnym kole nie ma powietrza. Panowie zabrali się za sprawdzanie co się stało.

Pojechaliśmy do pobliskiego Gori gdzie w warsztacie naprawiono oponę. Mieszkańcy z kamienic obserwowali nas bacznie.

Po naprawie pozostało nam 100 km do Tbilisi. Zatrzymaliśmy się jeszcze przy drzewie morwy. Owoce teraz są najsmaczniejsze i najedliśmy się do syta. Zakończyliśmy dzień w bardzo dobrych humorach. Okazało się, że w hostelu gdzie mieszkamy jest ogromny stół bilardowy. Panowie od razu zaczęli grać (jedni pierwszy raz inni już kiedyś probówali).

Dzień 20

Dwudziesty i ostatni dzień rajdu. Od rana po śniadaniu czekaliśmy na sygnał od firmy, która wzięła na siebie ciężar przewozu naszych motocykli do Polski. Długo nie odzywali się, więc pojechaliśmy zobaczyć, jak wygląda nazywany przez Gruzinów „targ stambulski”. Jest ogromny!!! Niesamowita ilość towarów i ludzi.

Ja z Izą przemierzyłyśmy wiele dróżek i uliczek na rynku w poszukiwaniu tradycyjnych szali gruzińskich z kaszmiru. I udało się.

Potem pojechaliśmy na odprawę celną, było dużo papierkowego załatwiania.

Potem czekanie na ciężarówkę i załadunek.

Wrócilismy do Warszawy z przygodami bo przez Kujow i Pragę, ale w znakomitych humorach. Rajd był cudny, wspaniałe widoki, wspaniali ludzie, pomocni przyjaciele. Dziękujemy Ci Rafale!!!!

Sprawozdanie wykonała                                                                                        Iwona Michałek

Sprawozdanie z Rajdu Motocyklowego im. Rotmistrza Witolda Pileckiego Białoruś 29 kwiecień – 7 maj 2015 r.

Sprawozdanie z Rajdu Motocyklowego im. Rotmistrza Witolda Pileckiego Białoruś 29 kwiecień – 7 maj 2015 r.

29.04.2015 r.

– Kodeń niedaleko Terespola, zjeżdżamy (34 motocykle, 37 osób) do miejsca noclegu (Dom Pielgrzyma Kodeń). Tuż przed uroczystym rozpoczęciem Rajdu, o godz. 19.45 prezes Stowarzyszenia WSCHÓD-ZACHÓD Rafał Lusina otrzymuje informację telefoniczną z Konsulatu, że strona Białoruska rekomenduje skrócenie pobytu Rajdu na Białorusi do 5 maja (wszyscy mamy wizy ważne od 30 kwietnia do 9 maja), uzasadniając brakiem zapewnienia nam bezpieczeństwa w czasie przygotowań tego państwa do uroczystości 70 rocznicy zakończenia II wojny światowej. Uczestnicy Rajdu, nie chcąc narażać osoby zapraszające na kłopoty, zdecydowali o zastosowaniu się do rekomendacji.

30.04.2015 r.

– wyjazd o 6.30. Na granicy odprawa przebiegła bardzo sprawnie (celnicy i pracownicy straży granicznej mili i pomocni w wypełnianiu wielu papierków niezbędnych do wjazdu na Białoruś). Za granicą czeka na nas radiowóz milicji. Od tej chwili jesteśmy przez cały nas pobyt na Białorusi eskortowani przez milicjantów. W Brześciu odwiedzamy szkołę polską (uczęszcza do niej ok 600 uczniów na zajęcia dwa razy w tygodniu i w weekendy), gdzie organizowane są lekcje z języka polskiego i kultury polskiej. Panie prowadzące szkołę poczęstowały nas herbatą, kawą i ciasteczkiem, oraz opowiedziały o swojej działalności. Później udaliśmy się do Szostakowa, miejsca gdzie stał kiedyś dworek, w którym urodził się Romuald Traugutt. Tam każdy z uczestników ułożył kawałek bruku (wśród zarośli, nad pięknym jeziorem jest tylko krzyż i tablica informująca kto tam kiedyś mieszkał). Następnie przejechaliśmy około 80 km do Mereczowszczyzny, gdzie stoi, nad jeziorem, odbudowany dworek, w którym urodził się Tadeusz Kościuszko. Stamtąd w pięknym słońcu dojechaliśmy do Miru, miejsca naszego noclegu. Miejscowy, energiczny ksiądz, zorganizował nam spanie w domach swoich parafian.

1.05.2015 r.

– rano mijając ruiny zamku Sapiehów pojechaliśmy zobaczyć odbudowany dla potrzeb obecnej białoruskiej władzy zamek Radziwiłłów w Mirze, potem nad jezioro Świteź, a następnie Zaosie (miejsce urodzenia Adama Mickiewicza). Pan Władysław, mieszkaniec okolicznej wsi, zaprowadził nas do zapomnianej, oddalonej o 5 km od Zaosia strażnicy II Rzeczypospolitej, gdzie w lesie są pozostałości pomnika z lat 20-tych XX w (Orzeł odpoczywający pod trzema krzyżami – pierwszy upamiętniający pochód Polaków na Moskwę w 1604 r, drugi kolejną wyprawę z Napoleonem a trzeci wojnę z 1920 roku). Pomnik odsłaniał sam Piłsudski. Kiedyś widniał tam napis: „Pamięci trzech pochodów Polaków i wybawieniu Komendanta”. Z miejscem tym związana jest legenda: tu Piłsudski został ocalony przez Żyda Lickiewicza, gdy uciekał przez bolszewikami. Żyd przebrał go w chałat żony i kazał doić kozę a po odejściu bolszewików odprowadził do oddziału. Niedaleko od pomnika są ruiny bunkrów. Pan Władysław opowiadał o szczątkach żołnierzy polskich broniących granicy podczas napadu bolszewików na Polskę 17 września 1939 r., których nie pozwolono pochować, tylko wrzucono do okolicznych bagien (podobno jeszcze dzisiaj można je znaleźć). Następnie zwiedziliśmy Nowogródek i pojechaliśmy do Sukurcz pod Lidą, gdzie w latach międzywojennych Witold Pilecki mieszkał z rodziną w majątku rodzinnym a jego żona uczyła dzieci w miejscowej szkole. Teraz nie ma tam śladu po dworku: Teraz nie ma tam nic, nawet jednego kamienia, który kiedyś stanowił podstawę naszego dworku. Nie ma również śladu po potężnych wiekowych lipach, które miały za zadanie chronić zabudowania przed wiatrem ze wschodu – napisała Zofia Pilecka-Optułowicz. W miejscowym kościele wisi obraz namalowany przez Witolda Pileckiego. Na cmentarzu złożyliśmy kwiaty na grobach krewnych Rotmistrza. Tego dnia w Lidzie odwiedziliśmy cmentarz, na którym pochowani są Polscy lotnicy z 1920 r. Po południu zajechaliśmy do Bogdanowa, gdzie Pani Helena Dworecka prowadzi rodzinny dom dziecka – opiekuje się 12 dziećmi. Tam zostawiliśmy ubrania, zabawki, środki higieniczne, a czterech motocyklistów zostało na trzy następne dni, aby zbudować rodzinie kurnik (hodowla kilkunastu kur ułatwi zapewnienie dzieciom wyżywienia). Bogdanowo to miejsce urodzenia Ferdynanda Ruszczyca – polskiego artysty malarza. Miejscowy ksiądz proboszcz umożliwił nam spanie w kościele i na plebanii.

2.05.2015 r.

– rano odwiedziliśmy Budsław, gdzie znajduje się największe Sanktuarium Maryjne na Białorusi obecnie prowadzone przez Franciszkanów, miejsce pielgrzymek wiernych. Następnie Rajd pojechał do Daniłowicz (byliśmy tam wcześniej w sierpniu 2010 roku). Zjedliśmy w domu parafialnym dobry obiad przygotowany przez miejscowych Polaków i złożyliśmy kwiaty na miejscu spoczynku żołnierzy polskich z 1920 roku. Ksiądz proboszcz z Daniłowicz dostał karę od władz za pomalowanie wnętrza kościoła. Do Daniłowicz przyjechał na swoim motocyklu ksiądz Krzysztof aby nas zabrać do swojej parafii w Miorach. Podczas podróży z Daniłowicz do Mior, kolega Piotr miał wypadek – w szpitalu okazało się ze ma złamaną rękę. Ponieważ była konieczność przeprowadzenia wielu badań, Piotr został w szpitalu. Również Iza nie pojechała dalej z nami, lecz pozostała z Piotrem. Motocykl Piotra również został mocno uszkodzony. W Miorach nocowaliśmy w domach parafian (było więcej chętnych rodzin do goszczenia nas niż motocyklistów).

3.05.2015 r.

– z Mior pojechaliśmy do Głębokiego, gdzie przy akompaniamencie Mariusza i śpiewie Marty wypiliśmy dobrą kawę w parafii. Potem złożyliśmy kwiaty na grobie zapomnianego bohatera Stefana Pałczyńskiego. Ten dzień został zaplanowany dla nas przez Pana Władysława Krawczuka. Głównym celem tego dnia było odwiedzenie pozostałości po Strażnicy II Rzeczypospolitej w Kamiennym Wozie. Po drodze zatrzymaliśmy się we wsi Iwieś, gdzie podobno jest centrum Europy! Dowódcą strażnicy w Kamiennym Wozie we wrześniu 1939 r był Stefan Pałczyński, który podczas, szturmu bolszewików 17 września 1939 r. widząc ogromne ilości wroga kazał uciekać swoim żołnierzom, a sam z jednym podwładnym stanął do beznadziejnej walki i zginął ostatni. Jego zwłoki przypadkowo wykopał w 2011 r. mieszkaniec okolicznej wsi Pan Wiktor. Plutonowy Stefan Pałczyński został pochowany z należnymi mu honorami właśnie w miasteczku Głębokie dopiero w 2011 roku. Pan Wiktor stara się dbać o pozostałości po strażnicy w Kamiennym Wozie. Potem pojechaliśmy do miejsca, gdzie pochowano kilka tysięcy Polaków w okolicy wsi Nikołajewo. W zbiorowym, do tej pory nieprzebadanym grobie leżą ofiary tortur więzienia w Berezweczu i ofiary drogi śmierci więźniów, których prowadzono do Witebska. W tym miejscu ksiądz Krzysztof odprawił mszę św. – wszyscy byliśmy poruszeni miejscem i znakomitym kazaniem ks. Krzysztofa. Późnym popołudniem dotarliśmy do miasteczka powstałego w 1965 r. Nowego Łukomela (obok jest największa elektrownia dostarczająca 70% energii dla Białorusi). Tam ks. Aleksander (parafia liczy tylko 70 katolików) udostępnił nam podłogę do spania i zorganizował znakomitą kolację.

4.05.2015 r.

– to dzień, w którym odwiedziliśmy Lenino. Duże muzeum, w którym zgromadzono pamiątki po bitwie. Złożyliśmy kwiaty na zadbanym cmentarzu, gdzie wypisano wszystkie nazwiska poległych w bitwie i zmarłych w wyniku ran (zginęło tam 508 Polaków i przeszło 1700 Rosjan). Po drodze do Bobrujska odwiedziliśmy duże miasto Mohylew, gdzie na cmentarzu jest kwatera grobów lotników z 1920 roku, a na okazałych, chociaż zaniedbanych pomnikach, nazwiska polskich mieszkańców. Późnym popołudniem przyjechaliśmy do Bobrujska, miasta ok 200 tys mieszkańców. Tam również nocowaliśmy w domach rodzin katolickich. Nietypowe jest wejście do kościoła katolickiego w Bobrujsku. Chcąc ukryć obecność kościoła rozebrano wieżę i przybudowano od frontu budynek, gdzie mieszczą się biura miejscowych urzędników. Tak więc, do kościoła wchodzi się przez korytarz urzędu, gdzie urzędnicy palą papierosy a mieszkańcy spieszą się aby załatwić swoje sprawy. Jak wszędzie odczuliśmy i tutaj wielką gościnność mieszkańców Bobrujska.

5.05.2015r.

– po wyjeździe z Bobrujska przez kilkadziesiąt kilometrów nie mieliśmy obstawy milicji. Podczas postoju humory dopisywały, a dziewczyny i Sławek tańczyli na środku pustej drogi. Z uwagi na fakt skrócenia nam wiz o cztery dni postanowiliśmy wracać do polski przez Ukrainę, do której nie potrzeba mieć wizy. Około 13.00 wjechaliśmy na granicę białorusko-ukraińską. Tutaj spędziliśmy 11 godzin i było sporo emocji ( wszystko zawarte jest w oświadczeniu na stronie www.wschod-zachod.org.pl dlatego tutaj tego nie opisuję) . W rezultacie nie otrzymaliśmy prawa wjazdu na Ukrainę i wróciliśmy na granice białoruską, skąd w nocy (było bardzo zimno i byliśmy zmęczeni) pod eskortą milicji przejechaliśmy do miasta Mozyrz o godz. 2.15 w nocy, gdzie w dobrym hotelu spędziliśmy noc.

6.05.2015r.

– ponieważ pozwolono nam przejechać przez Białoruś tylko tranzytem z jednym noclegiem w ciągu dwóch dni, przejechaliśmy, częściowo w deszczu, do Pińska. Tam, korzystając z gościnności Rektora Seminarium dla przyszłych księży katolickich pochodzenia białoruskiego spędziliśmy ostatnią noc na Białorusi.

7.05.2015r.

– około 12.00 wyjechaliśmy z Pińska kierując się do granicy polsko-białoruskiej. Odprawa przebiegła sprawnie i po południu przyjechaliśmy do Kodenia 16 km od Terespola, gdzie wieczorem Komandor Rajdu Piotr Waliś i Prezes Stowarzyszenia WSCHÓD-ZACHÓD, oraz jednocześnie główny organizator Rafał Lusina, zakończyli Rajd im Witolda Pileckiego.
W tym miejscu chcę zaznaczyć, że Białoruś to piękny, czysty kraj, gdzie każdy niemal zakątek ma ślady polskie, bardzo dobre główne drogi, po których jeździ niewiele samochodów, ronda jak boiska piłkarskie. Wioski to drewniane, najczęściej puste domy ( przed tymi jeszcze zamieszkałymi siedzą na ławeczkach starzy, smutni ludzie). Każda wioska ma, pomalowane płoty na kolory charakterystyczne tylko dla siebie (najpopularniejsze kolory to żółty, niebieski i zielony), również domy maluje się w tych kolorach. Podczas naszej podróży przekraczaliśmy trzykrotnie rzekę Berezyna (znana z czasów Napoleona) i malowniczy Dniepr. Było pięknie!!!!

 

Iwona Michałek – uczestniczka Rajdu

« 1 z 4 »

Sprawozdanie z Rajdu KONFEDERATÓW BARSKICH 2014

Rajd KONFEDERATÓW BARSKICH 2014

26.04.2014 – 10.05.2014

Jest Sobota 26.04.2014, niebo lekko zachmurzone, przed nami otwiera się wspaniała perspektywa na kolejne dwa tygodnie. Rajd przez kraje podbrzusza Europy – Bałkany. Dziś do pokonania pierwszy odcinek na zgrupowanie do startu w Przeworsku. Jak znam kolegów Kucab pewnie wszystko będzie przygotowane jak należy. To ważne, biorąc pod uwagę perypetie związane ze zorganizowaniem tego wyjazdu, dobrze by było poczuć siłę organizacji i wspólnotę uczestników przed wyzwaniem, które na nas czeka. Nic nie jest proste – Konfederaci mieli jeszcze gorzej – ale pocieszające jest to, że w obydwu sytuacjach oponentem czy też negatywną siłą sprawczą lub prościej – przeciwnikiem był ten sam typ kulturowo państwowy, Rosja. Całkowita zmiana trasy na miesiąc przed wyjazdem jest istotnym wyzwaniem, Rafał szacun. Rosyjska aneksja Krymu, prowokacje na Ukrainie wschodniej wraz z eskalacją niepewności są dodatkowym bodźcem adrenaliny związanym z kierunkiem wyprawy. Ten rejon Europy przez współistnienie czerech religii wraz z wieloma państwami i jeszcze większą liczbą kultur był i jest podatny na zachwianie delikatnej równowagi. No ale to jeszcze przed nami. Teraz stacja benzynowa i zbiórka pod Warszawą . Chyba będzie padać.

Przeworsk – dojechaliśmy, pogoda nieciekawa. Po drodze mieliśmy kolizję i to wewnętrzną ( nasze motocykle wpadły na siebie) na szczęście wszyscy cali. Powitanie przez gospodarzy gorące, ale równocześnie zła wiadomość. Grupa jadąca z Grodziska miała o wiele poważniejszy wypadek i cztery motocykle zostały całkowicie wyeliminowane a Rysiek ma rękę w gipsie. Jak na pierwszy dzień przed rajdem strata w sumie pięciu maszyn z całej puli 28 to niezły wynik. Nie do końca jest czas o tym myśleć, tym bardziej że po rozmowie telefonicznej sytuacja wydaje się opanowana a z kolei na miejscu w przepięknym klasztorze mamy spotkanie z lokalną Panią dziennikarz i trzeba trochę wysilić resztki szarych komórek.

27.04.2014 ( niedziela) Dzień rozpoczynamy mszą święta w klasztorze. Kościół pełen i jak to zwykle bywa w takich sytuacjach, ludzie obserwują nas z delikatna nutą ostrożności ale i z zaciekawieniem. Po mszy pożegnanie z mieszkańcami, podziękowanie naszym organizatorom za świetnie przygotowany pobyt, przejazd przez miasto w asyście Policji i w drogę. Rumunia, Baia Mare 475 km do pokonania czyli to o co w tym wszystkim chodzi. Pogoda jako tako, pada praktycznie większą część trasy ale nie ma gradobicia czy śniegu w górach więc nie możemy narzekać. Straty w motocyklach są kontynuowane. KTM Piotra Jurka nie wytrzymał i dotarł na lawecie, jak się okaże to konieczna będzie wymiana pompy ale to bardzo dobrze bo miejsce do tego los nam podarował idealne. W Baia Mare jest warsztat motocykli z właścicielem zauroczonym KTM’ami – pewnie dają mu dużo satysfakcji jako mechanikowi, sprzęt będzie gotów w ciągu trzech dni.

28.04.2014 ( poniedziałek) Wyruszamy rano do Paltinoasy. Rejon polskich wsi, potomkowie górników i innych śmiałków zasiedlających te tereny. Na trasie możliwość zobaczenia „Wesołego cmentarza” i spotkanie w Domu Polskim we wsi Nowy Sołoniec. Piękny nowy kompleks z możliwością wynajęcia pokoi dla ok. 30 osób. Rozmowa z naszą gospodynią Panią Anią Zielonka, mieszkańcami wsi oraz możliwość akomodacji w bardzo dobrych warunkach usprawiedliwia powody dla których wpisaliśmy ten adres i kontaktowe osoby w notatnik na przyszłe wyjazdy. Pewny punkt do odwiedzin.

29.04.2014 ( wtorek) Rumunia jest piękna, naprawdę widać dużo zmian w infrastrukturze co dodatkowo potęguje fakt, że pewne odcinki są jakby zatrzymane w czasie i w swojej formie umożliwiają odczucie smaku jazdy tymi drogami tak jak jeszcze do niedawna było w standardzie. Trasa prowadzi przez lokalną kopalnię soli, dla której to przyczyny nasi rodacy zostali zaproszeni w te tereny. Kopalnia jest ciągle eksploatowana, położenie pokładów solnych jest o wiele płytsze niż w Wieliczce, tak więc podróż w głąb i na zewnątrz odbywa się na nogach. W środku przyjemny chłód i uroki efektów pracy rąk ludzkich w warunkach niecodziennych dla większości z nas. Naprzeciw kopalni kościół, polskie nazwiska na tablicy z nazwiskami proboszczy oraz klasyczna jak w Polsce wykończenie naw bocznych z obrazami „ Jezu ufam Tobie „ i św. Jana Pawła II dają nieodparte poczucie więzi kulturowej mimo odległości od domu dosyć istotnej. Kładziemy pod figurą Matki Boskiej naszą flagę którą wieziemy w tym rajdzie dla podkreślenia doniosłości chwili związanej z kanonizacją naszego rodaka oraz zawieszamy różaniec święty na dłoniach figury. Różaniec ma wmontowany emblemat rajdu Konfederatów Barskich i jak pokaże przyszłość będzie cieszył się dużą popularnością a ilość przygotowanych egzemplarzy ( 20) okaże się całkowicie niewystarczająca, szczególnie w konfrontacji z potrzebami społeczności mieszkającej na Węgrzech. Ale zbyt daleko wybiegłem w przyszłość, lepiej wracać do Rumunii i drogi na Mołdawię.
Po drodze jeszcze wizyta w Domu Polskim w stolicy rumuńskiej Bukowiny – Suczawie i spotkanie z naszymi Rodaczkami – Panią prezes Stanisławą Jakimowską i jej zastępcą Panią Elą Wieruszewską. Wspaniałe osoby, dzięki którym Polacy w Rumuni tworzą bardzo dobrze współpracującą społeczność.

Styrcza wita spokojem i szeroko otwartymi sercami. Siostra Jadwiga, siła spokoju serce na dłoni i całkowita akceptacja dla dużej liczby ludzi ze swoimi potrzebami nie zawsze idącymi w parze do miejsca -parafii, na której zostaliśmy podjęci. Wspólna modlitwa i śpiew dał wszystkim możliwość zatrzymania się w codziennym biegu i otwarcia się na otaczające emocje, środowisko czy też ludzi. Dzięki nocnemu spacerowi po wsi mieliśmy możliwość spotkać młodą nauczycielkę z Polski, która tej nocy dotarła do lokalnej szkoły i dzięki której następnego dnia mogliśmy dowiedzieć się o wiele więcej szczegółów o wyzwaniach, planach, codziennych sprawach i oczekiwaniach lokalnej społeczności. Dziękujemy bardzo za czas i cierpliwość.

30.04.2014 ( środa) Ze Styrczy do Kiszyniowa do ośrodka Ojców Salezjanów. Nie jest daleko ale jazda przez Mołdawię a szczególnie po Kiszyniowie na pewno może dostarczyć wspomnień niezależnie od długości dystansu do pokonania. Zanim przejdziemy do naszych kolejnych gospodarzy należy wspomnieć o możliwości zobaczenia tak zwanego towaru eksportowego Mołdawii, czyli winnic lub raczej miejsca ich składowania. Sieć tuneli w głębi góry, jako pozostałość po kopalni kamieni a obecnie przeszło 120 km długości pajęczyny sztolni ze świeżo wyremontowaną elewacją, daje wyobrażenie jak ważna ekonomicznie jest ta aktywność dla gospodarki Mołdawii. Naprawdę warte polecenia. Ale wracając do kolejnego miejsca odwiedzin i noclegu. Ośrodek to typowa z lat 70/80 szkoła ulokowana jak mówi ks. Jan Ulatowski w dzielnicy o jak najgorszych korzeniach. Dzieciaki oczywiście zainteresowane nami i co dziwne jedno w pierwszych pytań do księdza padło „ co to za flagi mamy przymocowane do motocykli i dlaczego”. To ważne pytanie i obrazujące sytuację w tym kraju. Ks. Jan odpowiedział, że to flaga między innymi Polska i mamy ją przypiętą bo jesteśmy Polakami i jesteśmy z tego dumni. To nie do przecenienia przekaz, jak nam potem wyjaśnił ks. Jan, dla tych młodych ludzi, którzy na co dzień wstydzą się swoich symboli narodowych jak również faktu że są Mołdawianami. Dodatkowo myślę, że sprawiliśmy miłą niespodziankę ks. Janowi, który prowadzi ten ośrodek z dwoma włoskimi księżmi, gdy podczas zwykłej mszy świętej pojawiła się grupa naszych motocyklistów i obecność swoją podkreślili głośnym śpiewem co nie za często, patrząc po reakcjach, jest obecne a co z kolei ładnie potwierdziło istotę przekazu etycznego, który towarzyszy nam na trasie w imieniu Konfederatów Barskich.

01.05.2014 (czwartek) Opuszczamy Mołdawię i kierujemy się do Konstancy. Rumunia wita ponownie. Muszę przyznać że środowisko do jazdy motocyklem raczej preferujące pojazdy lubiące lekko nieutwardzony teren. Dlatego z tym większym uznaniem myślę o kolegach na ciężkich maszynach lub „bike’ach” z typowo szosowymi preferencjami oraz cieszę się, że wybrałem GS’a. Tym bardziej jest ta myśl kojąca w perspektywie dni i dróg, które napotkamy w dalszej części. Wyraz oczu kolegów gdy asfalt się urywa lub napotykamy na nieprzeliczalne dziury daje poczucie właściwej decyzji. No tak, ale wracajmy na ziemię i zostawmy te chwile radości skrzętnie ukrywane pod kaskiem dla siebie. Droga na kolejne miejsce noclegu niestety nie przebiegła bez przykrych zdarzeń. Jurek wjechał do rowu swoim Road Kingiem i dalsza podróż była niemożliwa. Doznał uszkodzenia barku co i tak można powiedzieć skończyło się szczęśliwie. Sylwia – nasz dzielny kierowca busa, dzielny operator lawety sprawiła się bardzo dobrze i sprawnie dowiozła poszkodowanego i jego kulejącego konika do Konstancy. Zdarzenie to potwierdziło, że zawsze trzeba uważać i jeśli narasta zmęczenie to chwila postoju jest nie zastąpiona. Ponadto przy takich wyprawach dobrze jak rajd, mimo podziału na grupy porusza się tą samą trasą. W tym wypadku niestety było inaczej i dlatego cała operacja trochę się rozciągnęła w czasie. Co do trudów wyprawy to nie wydawały się one nazbyt wielkie, ale niestety dla niektórych były zbyt intensywne lub oczekiwania ich były odmienne, dość powiedzieć że od rajdu postanowiło odłączyć się trzech motocyklistów. Innych dwóch musiało wracać, zgodnie z wcześniejszymi planami do domów. Pozostało nas 17 motocykli, dzielnie podążający samochód z rodziną Sokołowskich, którzy kontynuowali wyjazd po stracie motocykli, bus z Sylwią jako kierowca i towarzyszący jej Ryszard Rogoziński w gipsie. Ale ważne, że jedziemy i chyba wszystkie przeciwności już zostały pokonane. Konstanca wita gwarem, gorącem, tłokiem na ulicach i zlotem lokalnych motocyklistów w klubie 20 m od hotelu, zrzeszonych w „ Dracula moto Club”. To miło z ich strony, że bar z piwem był dla nas w pewien sposób nielimitowany, szczególnie że właściwie to nikt z niego praktycznie nie korzystał.

02.05.2014 (piątek) Ruszamy do Warny. Po wczorajszej nocy nie pozostał żaden ślad, a jak był to został przezornie ukryty pod kaskiem. Na trasie zaglądamy do słynnego miasteczka letniskowego. Charakteryzuję się on całkowitym brakiem Policji lub/i innych służb porządkowych, dużą ilością osób młodych, odpowiednią do zainteresowania miejscem ilością barów, jak też wystarczającą powierzchnią chodników dla strudzonych i pragnących odpoczynku turystów. Bierzemy symboliczną kąpiel w Morzu Czarnym ( czyli wchodzimy w strojach motocyklowych i butach do morza) co jest kolejnym dowodem na jakość stosowanych rozwiązań w ubiorach dla motocyklistów. I w drogę do Warny. Mauzoleum naszego Króla zwanego Warneńczykiem zbudowane z rozmachem godnym poprzednich czasów. Spotkanie z lokalną Polonią i przemiłym księdzem Jackiem umożliwi doprowadzenie co niektórych maszyn do jazdy ( opona w lawecie została całkowicie przemielona a felga przybrała nieco odmienny kształt od tradycyjnego wyobrażenia koła). W hotelu Casablanka albo Cassablanca ( nie pamiętam, Rafał twierdzi że przez „k” ale nie wiem czy mogę aż tak bardzo Jemu ufać) można omówić dzień. Warto odwiedzić mauzoleum i doświadczyć, że ten król jest o wiele lepiej znany i podziwiany poza granicami Polski niż u nas w kraju.

03.05.2014 ( sobota) Pierwszy tydzień za nami. Dystans 570 km po bułgarskich drogach jest miłą odmianą dotychczasowych przeżyć. Bez fajerwerków ale stan nawierzchni uspokajający.

04.04.2014 (niedziela) Z Sofii przez Ohrid do Strugii w Macedonii. Wjeżdżamy w okolice charakterystyczne dla wyobrażeń o Bałkanach i miasteczka o charakterystyce urbanizacji znacznie bardziej zbliżone do środowiska Morza Śródziemnego niż nizin Europy Środkowo Wschodniej. Okolica urokliwa z pięknie położonym jeziorem zachęca do wycieczki. Siadamy na motocykle po rozlokowaniu się w hotelu i sprawdzamy uroki lokalnej oferty urbanizacyjnej. Wizyta w zamku potwierdza tezę, że nie wszyscy nasi koledzy mogą wskazywać drogę w nieznanych okolicach ( pozdrowienia dla Tomka Lusiny) i nie wszystkie motocykle mogą jeździć po schodach a już na pewno wiemy, że nie jest to najlepszy sposób na naukę zawracania w miejscu. Ale poza tym wszystko pięknie a i jedzenie jest bardziej niż standardowe.

05.05.2014 (poniedziałek) Wyjeżdżamy z Mołdawii prosto w objęcia Albanii. Jeszcze tylko krótka trasa przez lokalne szczyty drogą krętą i co ważne zamkniętą dla ruchu samochodowego za względu na leżące osypiska kamieni, głazów i kamyczków czy to nie do końca funkcjonującymi zabezpieczeniami zboczy i przepaści, jest właściwym wstępem przed dotarciem do kolejnego Baru. Tym razem Bar jest miejscowością, ale i tam da się spać. Jedziemy jak wspomniałem przez Albanię. Kraj odmienny od dotychczas mijanych ze względu na o wiele niższy, co widoczne, poziom życia, niezliczoną ilość stacji benzynowych, które są pozostałością po czasach zaraz po rozpadzie Jugosławii gdy prawo do zakupu ropy z Rosji uzyskała tylko Serbia ( decyzja Kremla) i surowcem tym chciała rozgrywać lokalne relacje. Albańczycy co widać i dziś to typowa społeczność nastawiona na handel. Szybko pobudowali niezliczoną ilość stacji ( czasy inicjatywy prywatne) i z Triestu otworzyli dostawy paliw dla sąsiednich państw szukających uniezależnienia od Serbii. Dziś świetlane czasy minęły i pozostała infrastruktura. Nie pozostało za to zbyt wiele warstwy asfaltu na drogach. Wizyta w Tiranie pod piramidą Hodży i ruszamy dalej do słynnego Baru, ale niestety tylko tego w Czarnogórze a nie na Wołyniu.

06.05.2014 ( wtorek) Z Baru jedziemy do Chorwacji miejscowość Plitwice. Dystans 635 km nie jest mały ale drogi powinny być lepsze. Na trasie pięciokrotnie mijane granice Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina oraz Chorwacja. No tak ma ten typ. Chcąc odwiedzić Meczugorie tak to wychodzi. Początek drogi się trochę dłuży bo nie ma autostrady a wielość miasteczek i ograniczeń prędkości wsparta ilością patroli nie pozwala przyspieszyć do tempa ulubionego przez grupę. Nic to, walczymy dalej z ruchem na drodze, remontami dróg a niektórzy jak Grzesiek z lokalnymi kierowcami. Jest widocznie taki przepis w Czarnogórze, że jak wjedziesz z podporządkowanej ulicy w motocyklistę to masz prawo żądać od niego 200 euro w ostateczności 100 ( prawie tak jak w Misie – jak porwą nam furmankę, to muszą oddać samolot). Kolega nasz nazbyt pospiesznie odniósł wrażenie, że dyskutowana kwota jest oferowane jemu przez co doprowadził do pewnej różnicy zdań i tylko ze względu na słynną Bałkańską gościnność lokalnego kierowcy, który po wyjściu z samochodu w ostatniej chwili zmienił zdanie i zrezygnował z dochodzenia swoich praw ( jako sprawca) przy użyciu pięści. Grzesiek tak się tym ucieszył, że z nadmierną prędkością w opinii Policji, postanowił się tą dobrą nowiną z nami podzielić. Podzielił się z Policją i po uzgodnieniu wartości podziału mógł bez przeszkód kontynuować jazdę. Dzień w ogóle obfitował w parę niespodzianek. Opisane poprzednio, ponadto przejście Czarnogóra Bośnia. Po zorientowaniu się w długości kolejki a była długa, postanowiliśmy lekko sprawdzić szanse na skrócenie czasu oczekiwania. Pogranicznicy Bośniaccy na nasz widok i po upewnieniu się, że jesteśmy z Polski puścili nas poza kolejką nawet bez sprawdzania paszportów. Potem okazało się, że jesteśmy drugą grupą, przed nami był Rafał ze swoimi. No nie wiem co tam zrobiłeś, ale to działa. Prosimy o jeszcze w kolejnych rajdach. Dalej to już standardowe nudy, jedziemy autostradą. Andrzej Cholewiński chory – ma gorączkę. Zjazd z autostrady pomylony. Przed nami 230 km, ktoś macha z mijanej stacji. Piotr mówi, że to nasz bus i nas wołał. Ok. Zawracamy i co? Nuda. Kluczyk złamany, rozrusznik się urwał. Jesteśmy gdzieś w Chorwacji. Do domu daleko. Ktoś może mógłby się lekko zestresować, ze niby zaraz ciemno, my bez namiotów a bus jest niezbędny, może. Ale my już znamy Piotrka Kucaba i on może. Może wszystko tylko jest potrzebna motywacja. Przy pomocy podręcznego podnośnika samochodowego i nabytego drogą kupna śrubokręta rozbił w mak stacyjkę mercedesa co umożliwiło usunięcie blokady kierownicy i zastosowanie sposobu odpalanie innym mniejszym śrubokrętem. A że rozrusznik wisi luzem to nic. Inny Piotr, tym razem Jurek, na tym kanadyjskim żarciu dorobił się wystarczająco dużo siły aby przytrzymać rozrusznik w rękach na moment kręcenia silnikiem. Możliwe to wszystko było dzięki Sylwii – która złamała zresztą już wcześniej pęknięty kluczyk i Rysiowi który zasugerował wszystkich, iż rozrusznik się urwał, a śruby się zgubiły przez co metoda umocowania go do silnika jest wątpliwa i potrzebna jest siła Piotrka. Jak się potem okazało śruby były, ale z drugiej strony niż patrzył. No ale dwie godziny frajdy na jakieś stacji w środku Chorwacji – bezcenne. Wniosek z sytuacji. Piotrki nie nadają się do włamów, za długo to trwało. Właściwie to koniec dnia. Jeszcze tylko powrót nocą po nie asfaltowych odcinkach dróg w ciemności, pyle i ciągiem ciężarówek z naprzeciwka.

07.05.2014 ( środa) po poprzednim dniu cały rajd dotarł w iście ekspresowym tempie nad Balaton do bardzo malowniczo położonego miejsca, blisko brzegu jeziora i zanurzył się w lenistwie i kuchni węgierskiej. Godne polecenia.

08.05.2014 ( czwartek) Mała zmiana planów. Miejscem noclegu miała być Jabłonka na Słowacji ale doświadczenia poprzedniej wizyty oraz gorące namowy podczas rozmowy telefonicznej skłoniły nas do wydłużenia wizyty w polskiej wiosce w granicach Węgier – Istvanmajor i pozostania tam na nocleg. Witali nas potomkowie górali z Bukowiny, którzy po służbie w wojsku walcząc w powstaniu Rakoczego dostali zaproszenie do osiedlenia się na tych terenach. Gorące powitanie, wspaniały koncert lokalnego zespołu ( link na stronie) z piosenkami w języku dawnych górali, sprawdzone następnego dnia na Bukowinie Tatrzańskiej. Wizyta w ratuszu w mieście Emod z serdecznym powitaniem przez lokalne władze w osobie Pana burmistrza oraz szczere ciepło okazywane przecież nie tylko przez Polaków, potwierdziło słuszność decyzji o pozostaniu na nocleg w tym miejscu. Następnie kolacja wraz z dyskoteką, wizyta w lokalnej wytwórni słynnego dla tych okolic trunku – palinki, jak również wycieczka przez w założeniu wszystkie 30 – 40 piwniczek, a w praktyce ile kto wytrzyma ( norma 15 ) poza Leszkiem, naprawdę godnie nas reprezentował. Tak więc jak wspomniałem wycieczka po piwniczkach i na koniec szczere kontynuowanie przez gospodarzy misji, że jeśli chodzi o palinkę i lokalne wina to ilości są niezmierzone, zachwiało u niejednego sprężysty krok jak i przeświadczenie o słuszności decyzji co do pozostania tu na nocleg. Ale słowo się rzekło. Oczywiście nie jest tak jak napisałem i nikt nie żałował. Pani Waleria, nieoceniona w pomocy nam i tłumacząca z polskiego na węgierski i staro góralski była ukoronowaniem tej wizyty i jak wspomniałem powodem do pozostania na nocleg. Wspólne śpiewanie polskich pieśni patriotycznych w lokalnym kościele umożliwiło nam w jakimś stopniu odwzajemnić okazane dla nas serce i gościnność. Mam przeświadczenie, że siła pozytywnej energii i ciepło z którym się tam zatknęliśmy oddziaływała na wszystkich co też było potem przyczynkiem do powstania wielu pomysłów związanych z tą społecznością, które wypłynęły od uczestników rajdu. Pomysły takie jak : 1. Zorganizować i przesłać nową Polską flagę do lokalnego kościoła w miejsce obecnie używanej. 2. Przetłumaczyć na węgierski naszą tablicę z punktami „Możesz na mnie liczyć” które to wartości chcielibyśmy propagować a którą to tablicę obok otrzymanej w języku polskim chciałby powiesić burmistrz w ratuszu. 3. Zorganizować transport i zaprosić panie które wykonały występ do wzięcia udziału w Festiwalu Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie 25-go Lipca. Wszyscy wyjeżdżaliśmy stamtąd wzruszeniu i pełni ufności, że niedługo w przyszłości znowu będziemy mogli się spotkać. Nawet ci, którzy poprzedniego dnia uparli się jechać droga ( chyba nie dla motocykli ) nieuczęszczaną ale za to rozwijająca pracę w grupie. Prędkość podróżna wyniosła 100 m na godzinę. Takich wartości nawet prędkościomierze w KTM’ach nie wykazują.

09.05.2014 ( piątek) Powrót do Polski. Przedtem jeszcze spotkanie z Panem Janem na Słowacji w Lendaku przy grobie Wojciech Halczyna. Wizyta tam potwierdza konieczność dbania o groby naszych przodków bo to jedyny sposób aby uniknąć ich zapomnienia, dewastacji czy zniszczenia w drodze zwykłych historycznych przemian. Następnie msza w języku słowackim – dziękujemy księdzu z Lendaka, że się zgodził poprowadzić mszę świętą. Przejazd do Bukowiny do pięknie położonego pensjonatu synowej Pana Jana, obiad i po przygotowaniu do wieczornego ogniska wspólne wysłuchanie niezliczonych opowieści i wesołych przypowieści z życia miejscowej społeczności, jak i prywatnych doświadczeń Pana Jana w konfrontacji ze zmieniającym się światem. Rozdanie podziękowań gospodarzowi i jego rodzinie za smaczne i typowo góralskie ognisko. Wręczenie nominacji dla kolegów zaproszonych do stowarzyszenia „ Możesz na mnie liczyć”. I ogłoszenie oficjalne zakończenia rajdu.

10.05.2014 ( sobota) Wszyscy rozjeżdżamy się do domów. Jak podczas całej wyprawy w tym dniu nie mogło zabraknąć niespodzianek i podróżo-opóźniaczy. Rafał z racji funkcji prezesa miał ten zaszczyt, aby zamknąć listę problemów technicznych z czego skrzętnie skorzystał i po kilkugodzinnej walce z oponami umożliwił sobie i osobom z nim podróżującym powrócić do domów o wiele później niż pozostała część uczestników. Chwała mu za to. Będąc przy oddawaniu chwały chciałbym wszystkim podziękować i pogratulować udziału i zakończenia kolejnej wyprawy organizowanej przez Motocyklowe Stowarzyszenie Pomocy Polakom za Granicą WSCHÓD-ZACHÓD. Szczere podziękowania dla:

1. Rafała Lusiny za ciekawą i sprawnie przygotowaną trasę oraz niezapomniane miejsca noclegowe.

2. Andrzejowi Cholewińskiemu za godne i na miejscu reprezentowanie naszej organizacji oraz idei, dla której się udaliśmy w drogę z pozycji rzecznika prasowego.

3. Tomaszowi Lusinie za wypełnienie funkcji kwatermistrza zgodnie z oczekiwaniami jakie się z tym wiążą a niekiedy ponad typową rzetelność jaką na co dzień reprezentuje.

4. Grzegorzowi Szaj za wypełnienie funkcji skarbnika, co jak wiemy nigdy nie jest łatwe i wiąże się z dużą odpowiedzialnością.

5. Izabeli Sokołowskiej – lekarz niestety był tym razem wielokrotnie potrzebny. Iza dziękujemy.

6. Grupowym za sprawne i umiejętne doprowadzenie kolegów do celu, wspomnę tu o dwóch Wiesławie Świątkowskim i Piotrze Jurku.

7. Piotrowi Kucabowi za perfekcyjną organizację zabezpieczenia technicznego rajdu i przekazywane dary.

8. Sylwii Andruszkiewicz kierowcy busa, że była zawsze na czas i tam gdzie trzeba co jak wiemy nie zawsze jest normą. Oraz za niegasnący uśmiech.

Z pozdrowieniami i do następnego razu

Komandor Rajdu Konfederatów Barskich

Piotr Waliś

Rajd WOŁYŃ-PODOLE-BIESZCZADY 2013

Rajd WOŁYŃ-PODOLE-BIESZCZADY 2013

sprawozdanie_z_rajdu_brody

Napisali o nas

Relacja z Rajdu do Turcji 2012

SPRAWOZDANIE Z RAJDU „ŚLADAMI POLAKÓW DO TURCJI”

27 kwietnia 2012 r. (piątek) – do Zajazdu „Uroczysko” we wsi Sitaniec pod Zamościem od godziny 15.00 zaczęli się zjeżdżać z całej Polski uczestnicy rajdu – 50 motocyklistów ( 49 panów i jedna kobieta). Niektórzy z panów przyjechali z partnerkami – w sumie było 57 osób na motocyklach. Tak jak każdy dobrze zorganizowany rajd, była też obsługa techniczna jadąca dwoma samochodami, z których jeden ciągnął lawetę. Okazało się, że większość osób już się znało z poprzednich rajdów. Wieczorem komandor, pomysłodawca i organizator Rafał Lusina po podziale na grupy, rozdaniu plakietek, flag, kamizelek uroczyście otworzył rajd.

28 kwietnia 2012 r. (sobota) – wyjazd rano w grupach na Ukrainę do miejscowości Dolina. Po drodze zajeżdżamy bardzo dziurawą drogą (ostatnie 2 km polną ścieżką w błocie) do wsi Zadwórze (polskie Termopile), która była miejscem bitwy 17 sierpnia 1920 r. między 330 Polakami pod dowództwem kpt. Bolesława Zajączkowskiego a bolszewicką Armią Budionnego. W miejscu, gdzie poległo 318 Polaków usypany jest kopiec z obeliskiem i kilka krzyży – wszystko wymagające pilnej naprawy. Zapaliliśmy znicze i położyliśmy biało-czerwoną wiązankę kwiatów. W Dolinie w kościele, przywitał nas chlebem i solą ksiądz z dziećmi ubranymi w ludowe stroje. Dzieci z przejęciem zaprezentowały taniec ludowy. Następnie pojechaliśmy do centrum Doliny gdzie woziliśmy na motocyklach miejscowe dzieciaki. Policja zamknęła na ten czas ulicę. Wieczorem w miejscowej karczmie zjedliśmy świetną solankę, były też tańce z miejscowymi pięknościami.

29 kwietnia (niedziela) – przejmujący dzień w Kołomyi w drodze do Mołdawii. Dzięki wspaniałej Polce, Pani Stanisławie Patkowskiej-Kołusenko, Polacy mieszkający w Kołomyi przygotowali nam uroczyste powitanie przed Muzeum Pisanki – były piosenki ludowe i kolorowe tradycyjne stroje, kwiaty i wielki, pulchny bochen chleba, który wspólnie z apetytem zjedliśmy. Zwiedziliśmy Muzeum Pisanki i Muzeum Huculszczyzny, a po mszy św. pojechaliśmy na cmentarz, gdzie pochowanych zostało wielu znaczących dla tego regionu Polaków. Kilkanaście lat temu miał już być „zaorany” ale dzięki mobilizacji miejscowych Polaków i działań Grażyny Sondej-Orłowskiej z TVP Wrocław istnieje. Pod krzyżem upamiętniającym wykończenie głodem i chorobami 1200 Polaków w 1918 roku, złożyliśmy kwiaty i zapaliliśmy znicze. Cmentarz – niszczejące, piękne niegdyś pomniki, groby porośnięte krzakami i trawą, oraz liczne ślady po libacjach miejscowego półświatka, robi duże, smutne wrażenie! Na koniec zjedliśmy w Kołomyi pyszny obiad zakończony mamałygą (mąka kukurydziana gotowana na rosole ze śmietaną, podawana z bryndzą i skwarkami – narodowa potrawa rumuńska).

30 kwietnia 2012 r. (poniedziałek) – dzień w Mołdawii, w kraju jakby przez wszystkich zapomnianym! Bardzo złymi drogami (dziury w drogach szutrowych i na których asfalt kładziono chyba przed półwieczem), przez ubogie wsie, dojechaliśmy do wsi Berezovca (dawniej Laszki), gdzie wśród drzew jabłoni pokrytych kwiatami stoi pomnik w miejscu śmierci hetmana Stanisława Żółkiewskiego 7 października 1620 r. (pomnik postawił rok po śmierci hetmana jego syn) Pod pomnikiem ksiądz Marek odprawił mszę św. , złożyliśmy kwiaty i śpiewaliśmy pieśni patriotyczne. Towarzyszyły nam miejscowe dzieci (poczęstowali nas kiszonymi jabłkami) i nieliczni mieszkańcy. Zainteresowała się nami też miejscowa władza – urzędnik i Pani dyrektor szkoły, prosili o informacje o celu naszej podróży – otrzymali znakomicie opracowaną gazetkę rajdową. Następnie przejechaliśmy bardzo dziurawymi drogami ( liczne kamienie i dziury na drogach pozostawiły trwałe ślady na chyba wszystkich motocyklach) do Styrczy – polskiej wioski koło Glodenii, gdzie siostra Jadwiga prowadzi przedszkole dla polskich dzieci. Nocleg na podłodze w przedszkolu lub w namiotach na placu zabaw. Były też osoby, które nocowały w domach tam mieszkających Polaków. Pozostawiliśmy w przedszkolu zabawki i książeczki dla dzieci przywiezione przez uczestników rajdu. Oczywiście jak zawsze, gdy nocujemy w namiotach, były śpiewy przy ognisku przed spaniem.

1 maja 2012 r. (wtorek) – droga ze Styrczy do Konstancy w Rumunii była trudna nie dlatego że długa (600 km), ale głównie dlatego, że dziurawa. Podczas tej podróży zajechaliśmy do Cecory – miejsca bitwy pomiędzy wojskami polskimi i siłami tatarsko-tureckimi we wrześniu 1620 roku, gdzie oddziały polskie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego poniosły klęskę. Zaprowadził nas tam Polak mieszkający w pobliskich Jasach, pan Fryderyk Kluska bardzo dobrze mówiący po polsku. Miejsce tej bitwy to wielka łąka – tam podobno ma powstać obelisk upamiętniający to wydarzenie. W Konstancie mieszkaliśmy w hotelu, a dobre w nim warunki wynagrodziły trudy ostatnich dni.

2 maja 2012 r. (środa) – z Konstancy nie wyjechaliśmy w komplecie, ponieważ motocykl Wiesia i Małgosi musiał czekać na nowe części po uszkodzeniach na drogach Mołdawii. Warna to nasz punkt docelowy w tym dniu. Szczególnie ważna była wizyta w Muzeum Warneńczyka i w miejscu bitwy 10 listopada 1444 r. pomiędzy oddziałami polsko-węgierskimi a wojskami tureckimi, w której nasz król został zabity. Tam tez spotkaliśmy się z Polakami mieszkającymi w Warnie (były występy dzieci, wiersze i pieśni). Nocowaliśmy w pięknie położonym pensjonacie Casablanka prowadzonym przez Polkę. Na tarasach pensjonatu z widokiem na morze było dobre jedzenie, dobre wino, rozmowy i jak zwykle śpiew. Gospodyni była taka uradowana naszym przyjazdem, że za nocleg nie chciała zapłaty.

3 maja 2012 r. (czwartek) – do Istambułu podróż przebiegła znakomicie, ale przejazd przez samo miasto i wielki w nim ruch wymagał skupienia i uwagi. Okazało się, że to naprawdę światowe miasto (ok. 17 mln. mieszkańców) – nowe samochody, bogate domy, czyste ulice – to zobaczyliśmy. Byłoby wszystko świetnie, gdyby nie tak drogo (benzyna po 9 zł. za litr) a nocleg w namiotach na słabo wyposażonym kempingu kosztuje tyle ile np. w niezłym pensjonacie w Warnie. Gdyby nie nawigacje, które posiadało wielu z motocyklistów trudno by było trafić pod wskazany adres nie znając miejscowego języka.

4 maja 2012 r. (piątek) – wizyta w Adampolu w polskiej wiosce pod Istambułem założonej z inicjatywy księcia Adama Czartoryskiego w 1842 r. w czasie, gdy w Turcji przebywało wielu emigrantów, byłych uczestników powstania listopadowego. Spotkaliśmy się z bratem miejscowego polskiego sołtysa, który mówi po polsku i z dowódcą miejscowej policji. Od nich dowiedzieliśmy się, że obecnie około 50 osób przyznaje się do pochodzenia polskiego (przed kilkoma domami powiewa flaga Polska i Turecka) i że jest to obecnie wieś typowo wypoczynkowa a mieszkańcy żyją głównie z turystyki. Odwiedziliśmy też bardzo zadbany polski cmentarz, na którym złożyliśmy kwiaty pod obeliskiem upamiętniającym założyciela wsi Adama Czartoryskiego.

5 maja 2012 r. (sobota) – dzień bez motocykla. Wynajętymi busami pojechaliśmy po śniadaniu do centrum Istambułu. Był to czas zupełnie wolny, ale chętni mogli skorzystać z pomocy pani przewodnik po najważniejszych miejscach miasta. Wielu z nas zwiedziło Pałac Topkapi ze skarbcem, kościół Mądrości Bożej – Hagia Sophia, Błękitny Meczet i oczywiście Wielki Bazar.

6 maja 2012 r. (niedziela) – długa trasa (650 km) ze Stambułu do Salonik w Grecji, ale piękna. Chyba wszystkie grupy skorzystały z uroków plaż morza Egejskiego, jedzenia znakomitych potraw z ryb i pachnących sałatek greckich. Autostrady w Grecji tanie i dobrze utrzymane (charakterystyczne jest to, że do stacji benzynowych trzeba zjechać z autostrady). Saloniki to piękne, tętniące życiem miasto – żadnego kryzysu tam nie widzieliśmy.

7 maja 2012 r. (poniedziałek) – przejazd z Salonik do Sarande poprzez przepiękne Greckie i Albańskie górskie trasy, to dla wielu z nas ekstremalne przeżycie – wąskie drogi z milionem zakrętów w górę i w dół sprawiły, że trzeba było nie lada umiejętności aby to pokonać. Byliśmy na wysokościach ponad 1700 m n.p.m. Można było kąpać się w śniegu, co niektórzy uczynili. W Albanii było wiele uślizgów a najniebezpieczniejsze zdarzenie miał Marian odtąd zwany Torreadorem, któremu przy ostrym zakręcie w prawo, na drogę niespodziewanie wyskoczył 400 kilogramowy byk. Albania to przepiękny kraj, nieskażony jeszcze komercyjną turystyką z lazurowym morzem, cudownymi górami, dobrym, tanim jedzeniem i niezłymi pensjonatami.

8 maja 2012 r. (wtorek) – przejazd z Albanii do Ohrid w Macedonii tez był trudny, ponieważ oba te państwa to góry, góry i góry. Najpiękniejszy widok, dla którego warto było tak daleko jechać to jeszcze w Albanii przystanek Panorama na 1300 m n.p.m. w chmurach z widokiem w dół ma lazurowe morze w słońcu!!! Po drodze mijaliśmy biedne wioski, gdzie osioł to główny transporter a głównym zajęciem ludności jest hodowla krów. Każdy z nas postanowił, że wróci do Albanii!!! Ohrid to zabytkowe miasto, wpisane na listę UNESCO, w którym jest 350 kościołów różnych wyznań (mieszkańców jest 60 tys). Spaliśmy tutaj też w pokojach z łazienkami w domu przy parafii. Granicę miedzy Albanią a Macedonią przekraczaliśmy na wysokości 1100 m n.p.m.

9 maja 2012 r. (środa) – drugi dzień w Macedonii ale tym razem w stolicy – Skopie. Miasto niewielkie jak na stolicę, bo 80 tys. mieszkańców. Charakterystyczne jest uwielbienie Macedończyków do stawiania dużych pomników (takiego zagęszczenia pomników nie ma chyba żadne inne miasto). Na centralnym placu Skopie jest wielki pomnik Aleksandra Macedońskiego z licznymi rzeźbami lwów i efektami świetlnymi. Są też ruiny zamku. Oprowadzała nas po Skopie sympatyczna Julia z córką – pokazały takie części miasta do których strach chodzić ze względu na animozje albańsko-macedońskie. Tutaj spaliśmy wszyscy na podłodze w sali konferencyjnej hotelu Continental (niektórzy musieli spać w łazience, bo chrapanie 50 męskich gardeł było trudne do zniesienia).

10 maja 2012 r. (czwartek) – przejazd przez Węgry (700 km). Wrażenie wielu z nas, że wsie wydają się podobne do polskich, ale jakby trochę uboższe, drogi którymi podróżowaliśmy też podobne do naszych powiatowych.

11 maja 2012 r. (piątek) – spotkanie z mieszkańcami wsi Istvan Major – potomkami Polaków mieszkających kiedyś w Derenku – polskiej wsi na Węgrzech założonej na początku XVIII wieku. Główna organizatorka spotkania i jednocześnie prawdopodobnie główna animatorka podtrzymywania tradycji polskich w Istvan Major, Pani Waleria Bubenko-Greszko – była nauczycielka języka polskiego w tamtejszej szkole, zorganizowała nam znakomite przyjęcie zupa gulaszową i małym kieliszkiem palinki. Potem jedna z Pań zaśpiewała piękną pieśń po góralsku, a my odwzajemniliśmy się śpiewam naszych pieśni narodowych. Następnie pojechaliśmy na cmentarz, gdzie na pomnikach wyryte są polskie nazwiska. Na koniec zaproszeni zostaliśmy przez winiarzy z pobliskiego miasteczka Emod do ich piwniczek. Gdybyśmy nie byli na motocyklach, to z pewnością nie wyjechalibyśmy stamtąd tego dnia – były śpiewy i tańce a panie, które mogły usiąść na tylnym siedzeniu motocykla pełniły honory towarzyskie i degustowały wino, aby nie zrobić przykrości gospodarzom. Spotkanie w Istvan Major to jedno z najmocniejszych przeżyć emocjonalnych rajdu!
Tego dnia nocleg częściowo pod namiotami a częściowo w wieloosobowych pokojach był niesamowity ze względu na gościnność gospodarza Tibora (Polaka z pochodzenia mieszkającego na Węgrzech) i ze względu na koncert kumkających żab.

12 maja 2012 r. (sobota) – po drodze z Jablonki na Słowacji zajechaliśmy do wsi Lendak na Spiszu, rodzinnej miejscowości polskiego działacza niepodległościowego Wojciecha Halczyna, którego postać jest zupełnie nieznana w Polsce, a który dla Polski zrobił bardzo dużo. W Lendaku jest pochowany na miejscowym cmentarzu a jego grób wymaga pilnej naprawy – złożyliśmy tam kwiaty i zapaliliśmy znicze. Miejscowy ksiądz opowiedział nam o historii zabytkowego kościoła.

13 maja 2012 r. (niedziela) – Polska przywitała nas bardzo złą pogodą – jechaliśmy po przekroczeniu granicy słowacko-polskiej w mgle i deszczu, było zimno, a kontrast między upałami, których doświadczyliśmy a niską temperaturą w kraju spowodował, że wkładaliśmy na siebie wszystkie ciepłe dotąd nie używane rzeczy. W Podlesicach, w Zajeździe Jurajskim ok. 70 km od Częstochowy, przy polskiej kolacji odbyło się podsumowanie rajdu i snucie planów na przyszłość. Przeprowadzono sondę wśród uczestników na najsympatyczniejszego i na najpomocniejszego uczestnika rajdu.

Najsympatyczniejszym został Wiesław Kurek

Najpomocniejszymi, niosącymi zawsze pomoc w razie potrzeby, zostali wybrani trzej uczestnicy:

  • Michał Byrski
  • Marek Woźniak
  • Piotr Jurek

Nagrody otrzymali również:

  • Iwona Michałek – najdzielniejsza kobieta na rajdzie – pokonała całą trasę na własnym motocyklu
  • Roman Mikołajski i Marek Waśniewski – dokonywali rzeczy prawie niemożliwe do wykonania
  • Grzegorz Siedlecki – najmłodszy uczestnik rajdu, niezwykle zaangażowany i sprawny organizator

Wielkie podziękowania również dla wszystkich uczestników, którzy w różny sposób włączali się i przyczyniali się do powodzenia całego rajdu.

Rajd przejechał 6500 km !!!!!!!!!!!!! Niektórzy jeszcze więcej

                                                                                                                 Opracowała – Iwona Michałek

Rajd Wschodni „ŚLADAMI POLAKÓW DO TURCJI”

 

„ŚLADAMI POLAKÓW DO TURCJI – BITWY, WYDARZENIA, LUDZIE” to już nasz trzeci Rajd Wschodni. Ruszamy 27 kwietnia, 12 dni po radosnym rozpoczęciu sezonu motocyklowego w Częstochowie.

Tym razem chcemy przypomnieć o przypadającej w 2012 roku, 170 rocznicy powstania  w Turcji polskiej wioski, nazwanej Adampolem na cześć księcia Adama Czartoryskiego, który był inicjatorem jej założenia.

Rajdem chcemy przywołać również inne ważne postacie z naszej historii – hetmana Stanisława Żółkiewskiego oraz króla polskiego i węgierskiego Władysława Warneńczyka. Będziemy w miejscu śmierci hetmana – Berezowce (dawniej Laszki) pod Mohylewem oraz pod Cecorą, gdzie stoczył ostatnią  walkę z prawie pięciokrotnie liczebniejszymi wojskami tatarsko-tureckimi. Będziemy także w Warnie, na polach bitwy z 10 listopada 1444 roku pomiędzy oddziałami polsko-węgierskimi dowodzonymi przez króla Władysława Warneńczyka a wojskami tureckimi dowodzonymi przez sułtana Murada II.
Na naszej trasie będzie Zadwórze koło Lwowa, zwane polskimi Termopilami, gdzie 17 sierpnia 1920 rozegrała się bitwa pomiędzy siłami bolszewickimi a oddziałem 330 polskich Obrońców Lwowa. Ponad 300 z nich poległo w heroicznej walce, aby Lwów pozostał polski. Pamiętamy o nich i dziękujemy za największą ofiarę jaką złożyli za Polskę.

Oprócz wątków historycznych poprzez rajd chcemy wesprzeć naszych Rodaków mieszkających z dala od Polski. Powieziemy na motocyklach i w naszych sercach Polskę, która jest dla nas bardzo ważna.
Oby była dla wszystkich Polaków tak cenna, jak dla hetmana Stanisława Żółkiewskiego, który nie zawahał się oddać życia, aby na koniec „swoim ciałem utrudnić nieprzyjacielowi dostęp do Ojczyzny”.

Rajd wiedzie poprzez malownicze tereny wielu państw bałkańskich, gdzie będziemy mieli okazję poznać  niektóre atrakcje przyrodnicze i kulturowe tamtej części Europy.

Mapka rajdu

27.04 (piątek) – dojazd do Zamościa na godz. 18

5.05 (sobota) – Adampol-Istambuł-Adampol

28.04 (sobota) – Zamość-Dolina (Ukraina) 310 km 6.05 (niedziela) – Adampol-Saloniki (Grecja) 615 km
29.04 (niedziela) – Dolina-Ocnita (Mołdawia) 350 km

7.05 (poniedziałek) – Saloniki-Sarande (Albania) 370 km

30.04 (poniedziałek)-Ocnita-Styrcza (Mołdawia) 200 km

8.05 (wtorek) – Sarande-Ohrid (Macedonia) 350 km

1.05 (wtorek) – Styrcza-Konstanta (Rumunia) 550 km

9.05 (środa) – Ohrid-Skopie (Macedonia) 200 km

2.05 (środa) – Konstanta-Warna (Bułgaria) 230 km

10.05 (czwartek) – Skopie-Szeged (Węgry) 670 km

3.05 (czwartek) – Warna-Adampol (Turcja) 470 km 11.05 (piątek) – Szeged-Jablonca (Słowacja) 435 km
4.05 (piątek) – Adampol-Istambuł-Adampol 12.05 (sobota) – Jablonca-Częstochowa 400 km – zakończenie rajdu, nocleg

Zachęcamy do przeczytania artykułów autorstwa Pawła Kochańskiego związanych z miejscami, które odwiedzimy podczas rajdu:

1. Służba Ojczyźnie hetmana Stanisława Żółkiewskiego

2. Król Władysław Warneńczyk pod Warną

3. Polacy w Czerniowcach w XXw.

4. Polacy w Kołomyi w XXw.

Stosunki polsko-tureckie na przestrzeni wieków

Pierwsze incydentalne w początkowym okresie kontakty Polaków z Turkami, pojawiły się w okresie średniowiecza, z chwilą podbicia przez Turków Ziemi Świętej i reakcją chrześcijańskich państw europejskich, próbujących zatrzymać islamski, w tym przypadku turecki najazd. W wyniku krucjat powstało Królestwo Jerozolimskie, które wraz z innymi państwami chrześcijańskimi w tym regionie, chroniło miejscowych chrześcijan, ich miejsca święte oraz zdążających do nich pielgrzymów. W tych wyprawach krzyżowych, Polacy jako rycerze-krzyżowcy, pierwszy raz spotkali się z Turkami. Z racji dużej odległości pomiędzy granicami obu państw, kontakty polsko-tureckie w tym czasie były tylko sporadyczne i polegały głównie na wyprawach polskich rycerzy, walczących w służbie cesarzy niemieckich lub królów węgierskich. W imię obrony chrześcijaństwa przed Turkami, walczyli w tym okresie i bohatersko oddali swoje życie, dwaj najbardziej znani polscy rycerze. Byli to Zawisza Czarny z Garbowa, poległy w 1428 r. pod Gołąbcem w Serbii i król polski, czeski i węgierski, Władysław III Warneńczyk, który zginął w 1444 r. pod Warną, na terenie okupowanej przez Turków Bułgarii.

Przez większość XV i XVI w. królowie polscy unikali konfliktu z Turcją, koncentrując się na wojnach z Moskwą, Mołdawią i Tatarami. W tym czasie polska szlachta zainteresowała się kulturą Wschodu, co mocno wpłynęło na rozwinięcie się handlu z Turcją. Polsko-ormiańscy kupcy byli w tym czasie częstymi gośćmi na terenach Imperium Osmańskiego. Wszechstronność polsko-tureckiego handlu doprowadziła do szczególnego wymiaru orientalizacji szlacheckiego stroju i broni, uwidoczniającego się w późniejszym okresie w tzw. tradycji sarmackiej.

Zaangażowanie polskie na terenie Mołdawii, oraz próby narzucenia zwierzchnictwa nad tym terenem przez Turków doprowadziły pod koniec XVI w. i na przestrzeni całego XVII w. do wielu konfliktów zbrojnych.

W 1672 r. doszło do wojny, w wyniku której Rzeczypospolita utraciła Podole i część ziem ukrainnych. Ten niekorzystny dla Polski stan rzeczy zmienił się po bitwach pod Chocimiem w 1676 r. i Wiedniem w 1683 r., gdzie hetman, a później król Jan III Sobieski rozgromił siły tureckie. Dopiero jednak po bitwie pod Podhajcami w 1689 r. i pokoju w Karłowicach w 1699 r., Rzeczypospolita odzyskała utracone na rzecz Turcji ziemie.

W okresie XVI i XVII w. Polacy i poddani polscy na terenie Turcji, znajdowali się głównie jako jeńcy wojenni i jasyr uprowadzony do niewoli przez Tatarów. Ponadto w Konstantynopolu przebywali często także dyplomaci królewscy i wspomniani już kupcy.

W XVIII w. nie dochodziło już pomiędzy obu państwami do większych spięć. Zarówno Polska i Turcja wyszły z XVII w. bardzo osłabione, natomiast do potęgi urosły państwa sąsiednie jak Rosja, Austria i Prusy, które skorzystały na tym osłabieniu.

W drugiej połowie XVIII w. Turcy wsparli polskich konfederatów barskich walczących z Rosją, otrzymujących turecką pomoc wojskową i bazy wypadowe przeciw wojskom rosyjskim. Wojna ta okazała się dla Turcji katastrofalna, ponieważ nie tylko nic nie uzyskała, ale jeszcze straciła Chanat Krymski i Północny Kaukaz.

Kiedy Polska utraciła swą niepodległość Turcy jako jedni z nielicznych nie uznali rozbiorów, a ich państwo stało się azylem politycznym dla wielu Polaków, którzy chcieli prowadzić walkę z zaborcami. To właśnie w tym okresie powstały polskie wsie Adampol (założona na cześć księcia Adama Czartoryskiego), Annopol (od imienia żony księcia) i Derbina.

Pierwsze oddziały powstałe na terytorium tureckim, nie licząc konfederatów, którzy znaleźli tam tylko bazy i schronienie, powołał w 1797 r. brygadier Joachim Mokosiej Denisko, polski szlachcic z Wołynia, walczący wcześniej w Insurekcji Kościuszkowskiej.

Po powstaniach kościuszkowskim, listopadowym i styczniowym oraz innych zrywach niepodległościowych, na terytorium Turcji znalazło schronienie wielu polskich oficerów, którzy służyli później w armii, administracji lub dyplomacji osmańskiej. Najbardziej znanymi Polakami w służbie tureckiej byli: Władysław Zamoyski, Konstanty Borzęcki, Antoni Aleksander Iliński, Władysław Kościelski, Ludwik Bystrzonowski, Seweryn Bieliński, Józef Bem, Michał Czajkowski, Ludwika Śniadecka, Leon Ostroróg i wielu innych. Liczyli oni, że w wyniku licznych konfliktów turecko-rosyjskich dojdzie do odbudowy Polski. Znaczna część z nich oddała bardzo cenne usługi rządom sułtana, część z nich przyjęła islamskie imiona i przeszła na Islam.

Jedną z najbardziej znanych i szanowanych postaci polskiej emigracji politycznej okresu porozbiorowego, był książę Adam Czartoryski. Po 1853 r. patronował on polskim oddziałom tworzonym podczas wojny krymskiej (Legion Polski i Dywizja Kozaków Sułtańskich) na terenie Turcji. Także w czasie wojny krymskiej pojawił się w Turcji w 1855 r. wielki wieszcz polski Adam Mickiewicz, który organizował legion polski do walki z Rosją. Niestety znakomity poeta zmarł w Konstantynopolu na ciężką chorobę. Także w tym mieście zmarł i pochowany został dyktator Powstania Styczniowego, Marian Langiewicz, który po upadku powstania wraz ze swymi żołnierzami w Turcji znalazł schronienie.

Z chwilą odrodzenia Polski w 1918 r. Rzeczypospolita nawiązała przyjazne stosunki z Turcją i otworzyła swoje przedstawicielstwo w randze posła, a od 1930 r. w randze ambasadora. Do czasów nam współczesnych zachowała się, założona na obrzeżach Konstantynopola, jedna polska wieś Adampol. W chwili obecnej ma ona charakter turystyczny, ale do lat 60-tych była wsią rolniczą. Współczesna nazwa turecka Polonezköy, oznacza polską wieś. Do tej pory 1/3 mieszkańców Adampola to Polacy, którzy zachowali jeszcze staropolskie obyczaje. Obecnie turecka Polonia skupiona głównie w Konstantynopolu i Adampolu liczy ok. 500 osób.

Historia stosunków polsko-tureckich silnie jest związana z wojnami religijnymi. Zaczepne najazdy tureckie w imię szerzenia Islamu, ścierały się z obronnymi wyprawami Polaków. W wyniku sprzecznych interesów politycznych oraz różnic religijnych obu narodów, w przeszłości doszło do wielu wyniszczających wojen. Na tych wieloletnich konfliktach straciły zarówno Polska, jak i Turcja, a zyskali agresywni sąsiedzi, z Rosją w szczególności na czele. Rzeczypospolita skutecznie przez wielki osłaniając państwa chrześcijańskie przed tureckimi najazdami, zyskała sławę i miano „przedmurza chrześcijaństwa”, jednak w chwili utraty niepodległości Polski, tylko Turcja upomniała się o prawa Polaków. Od tego momentu zauważalne stało się zbliżenie Turków i Polaków, które pomimo różnic religijnych wyraźnie odczuwane jest do czasów nam współczesnych.

Służba Ojczyźnie hetmana Stanisława Żółkiewskiego

Polska okresu XVI i XVII w. miała wielkie szczęście do wybitnych, wręcz genialnych dowódców, którzy w czasach wielu wojen, niejednokrotnie ratowali państwo zdawałoby się od nieuniknionej i totalnej katastrofy militarnej. Hetmani Mikołaj Firlej, Jan Amor Tarnowski, Jan Zamoyski, Roman Sanguszko, Stanisław Koniecpolski, Jeremi Wiśniowiecki, Jan Sobieski, Konstanty Ostrogski, Grzegorz i Jan Karol Chodkiewiczowie, Jerzy i Mikołaj Radziwiłłowie, Mikołaj, Stanisław i Andrzej Potoccy, Stanisław Lanckoroński, Stefan Czarniecki i wreszcie Stanisław Żółkiewski, to nie jedyni nasi wielcy wodzowie, którzy dzięki swym dowódczym zręcznościom, wielokrotnie przyczyniali się do ocalenia Rzeczypospolitej przed niezliczonymi zagrożeniami militarnymi, spadającymi na wielkie aczkolwiek pozbawione licznego wojska państwo.

Stanisław Żółkiewski herbu Lubicz urodził się w 1547 r. w Turynce pod Lwowem. Jego rodzicami byli Stanisław i Zofia zd. Lipska. Żółkiewscy pochodzili z ruskiej szlachty, która z czasem się spolonizowała i przyjęła katolicyzm. Karierę polityczno-wojskową przyszły hetman rozpoczął u boku kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, za czasów panowania króla Stefana Batorego. Był on nie tylko dowódcą wojskowym, ale także zatroskanym o losy swego kraju politykiem i urzędnikiem. Sprawował wiele godności państwowych. Poza wypełnianiem funkcji hetmana polnego i później hetmana wielkiego koronnego, czyli dowódcy wojskowego, był posłem na Sejm, sędzią Trybunału, podkomorzym lwowskim, starostą hrubieszowskim i kałuskim, kanclerzem wielkim koronnym, kasztelanem kijowskim i wojewodą kijowskim.

Jego kariera polityczno-wojskowa wzrastała u boku innego znakomitego wodza, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, z którym młody Żółkiewski wyruszał na pierwsze swoje wojny. Od 1575 r. bierze udział w wielu zwycięskich wojnach i bitwach prowadzonych z Tatrami, Moskalami, Turkami, Kozakami, Niemcami, Szwedami, Mołdawianami i Wołochami.

Pierwszą jego poważniejszą wyprawą wojenną, jeżeli nie liczyć pogoni za Tatarami, była wojna ze zbuntowanym Gdańskiem, który nie chciał uznać elekcji królewskiej Stefana Batorego. 17 kwietnia 1577 r., w bitwie pod Lubieszowem koło Tczewa, wsławił się rozbiciem zaciężnych wojsk gdańskich. Dwa lata później rozpoczęła się 4-letnia wojna z Iwanem Groźnym o Inflanty, podczas których zdobyto Wielkie Łuki, Połock, Psków, Newel, Wieliż, Zawłóczę i inne. Żółkiewski wykazał się w czasie walk zarówno walecznością, kunsztem wojennym jak i zręcznością dyplomatyczną. Stał się zaufanym i prawą ręką hetmana Zamoyskiego. Po śmierci Batorego, okazał się on bardzo przydatnym kanclerzowi Zamoyskiemu, w pozyskiwaniu szlachty ruskiej do poparcia kandydatury na króla Polski, królewicza szwedzkiego Zygmunta Wazy. W wojnie domowej, w bitwach pod Krakowem i Byczyną, przyczynił się do zdobycia władzy królewskiej przez Wazę. Zdobył wtedy wielką chorągiew Habsburgów odnosząc ciężką ranę w nogę.

W 1595 r. brał udział u boku Zamoyskiego w wyprawie do Mołdawii, gdzie 18 października doszło do bitwy z siłami turecko-tatarskimi pod Cecorą. W wyniku jej zwycięskiego końca udało się zachować wpływy Polski w Mołdawii, zyskując od strony południowej granicy sojusznika.

Krótko po powrocie z Mołdawii Żółkiewski został wysłany przeciw zbuntowanym Kozakom, którzy zaczęli grabić majątki szlacheckie, okrutnie mordować szlachtę i urzędników królewskich. Kozacy oficjalnie poddani Rzeczypospolitej w praktyce czuli się wolnymi ludźmi i nie uznawali władz starostów, prowadząc nawet własną politykę zagraniczną. Żółkiewski nie chciał walki z Kozakami próbując zjednać ich do służby wojskowej, dla dobra Rzeczypospolitej. Niestety, Kozacy nie zaprzestali gwałtów, mordów i grabieży, w związku z czym hetman został zmuszony do wyprawy wojennej i w jej wyniku, po wielomiesięcznym pościgu dopadł ich warowny obóz nad rzeką Solaniną, zmuszając do kapitulacji. Doszło wtedy do niesubordynacji wojska i w rezultacie do rzezi Kozaków, nad czym sam Żółkiewski bardzo ubolewał.

W 1600 r. ponownie wyprawił się wraz z hetmanem Zamoyskim, tym razem na Wołoszczyznę, walnie przyczyniając się do pokonania hospodara Michała Walecznego pod Bukową. Dwa lata później przerzucił swe wojska do Inflant, gdzie przeprowadził wiele udanych operacji przeciw Szwedom, bijąc ich pod Rewalem i zdobywając Wolmar i Biały Kamień.

W 1609 r. Żółkiewski wysłany został wraz z korpusem interwencyjnym na pomoc polskim magnatom, którzy w 1604 r. ze swymi prywatnymi wojskami, wplątali się w wojnę dynastyczną w Rosji. Car rosyjski Wasyl Szujski korzystając z okoliczności wojny polsko-szwedzkiej, zawarł wtedy sojusz ze Szwecją, co dało pretekst królowi polskiemu Zygmuntowi III do wysłania wojsk królewskich przeciw Rosji. Liczył on, że dzięki temu zdobędzie koronę carów dla siebie, a następnie dzięki połączeniu sił Polski i Rosji odzyska tron w Szwecji. Ekspedycja Żółkiewskiego rozpoczęła okres długiej wojny polsko-rosyjskiej (1609-1618).

W początkowym okresie nastąpiło wielomiesięczne oblężenie Smoleńska. W jego wyniku carowi Szujskiemu udało się opanować sytuację i zebrać kilkudziesięciotysięczną armię, z którą ruszył na odsiecz Smoleńskowi. Żółkiewski nie chciał czekać na wojska rosyjskie i postanowił na czele 2000 żołnierzy wyjść im naprzeciw.

Siły hetmana po drodze wzrosły do 12 500 żołnierzy, w tym 4000 Kozaków Zaporoskich, natomiast Szujski wraz ze sprzymierzonymi siłami szwedzkimi miał 31 300 żołnierzy. Car i dowódcy jego armii czując się tak pewnymi swej przewagi militarnej i przyszłego zwycięstwa, że podzielili swe siły na dwie części, wysyłając 8 tysięczną forpocztę przodem. Żółkiewski wykorzystał ten fakt, nie pozwalając już do ponownego połączenia się rozdzielonych części armii rosyjskiej. Zablokował odziały przednie wojsk Szujskiego w obwarowanym obozie w Carewie Zajmiszczu siłami 4 500, głównie piechoty i Kozaków, a sam na czele 3 100 żołnierzy ruszył nocą do miejsca koncentracji głównych sił Szujskiego pod Kłuszynem.

Po dotarciu 4 lipca 1610 r. na miejsce stacjonowania Rosjan, Polacy zastali śpiącą jeszcze carską armię. Niestety sami musieli podciągnąć swoje rozciągnięte nocną marszrutą oddziały, a widok nadciągających sił polskich spowodował w obozie wroga szybką mobilizację i gotowość do bitwy.

Żółkiewski nie czekał jednak długo i szybko rzucił wojska do walki. Bitwa trwała 5 godzin i zakończyła się rozgromieniem wojsk carskich, rozbijanych licznymi atakami husarii. Świetnie wyszkoleni polscy żołnierze, wielokrotnie przewyższali swą walecznością przeciwników z armii rosyjsko-szewdzkiej. W ręce polskie wpadły liczne bogactwa, wiele chorągwi i uzbrojenia. Krótko po tej bitwie poddały się rosyjskie oddziały w Carowym Zajmiszczu, a zwycięski wódz polski ruszył na Moskwę, gdzie stanął 3 sierpnia uroczyście witany przez Moskwian. Dzięki rokowaniom Żółkiewskiego z bojarami, osiągnięto układ, w wyniku którego mogło dojść do polsko-moskiewskiej unii personalnej, z młodym królewiczem Władysławem Wazą, jako carem Rosji. Zygmunt III miał jednak przerwać oblężenie Smoleńska i zwrócić zajęte zamki rosyjskie.

Niestety król polski nie zgodził się na zawarcie pokoju na zasadach wypracowanych przez Żółkiewskiego i dalej prowadził oblężenie Smoleńska. Miasto zostało zdobyte przez wojska polskie dopiero 13 czerwca 1611 r., powracając po 97 latach do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W Moskwie stanął polski garnizon, który stacjonował tam dwa lata. Hetman Żółkiewski 29 października 1611 r., uroczyście przyprowadził jeńców Szujskich, których zmusił do złożenia hołdu Zygmuntowi III Wazie.

Ostatnią wyprawą wojenną Stanisława Żółkiewskiego, była nieudana konfrontacja zbrojna z Turcją, na którą wyprawił się ze szczupłą garstką wojska. Doszło wówczas do nierozstrzygniętej bitwy pod Cecorą. W czasie odwrotu, w wyniku ucieczki z taboru polskiego części parobków i niekarnych żołnierzy, którzy rozerwali umocnienia, powstała wyrwa w obwarowaniu polskim co wykorzystali Tatarzy dokonując pogromu reszty wojska polskiego.

Hetman Stanisław Żółkiewski poległ w walce bohaterską śmiercią z 6 na 7 października 1620 r., wraz z wieloma swymi podkomendnymi. Na miejscu jego heroicznej śmierci, w okolicy polskiej wsi Laszki usypano duży kurhan, na którym jego syn, Jan Żółkiewski w 1621 r. wystawił pomnik z sentencją „Jakże słodko i zaszczytnie jest umrzeć za Ojczyznę”. 63 lata później, 12 września 1683 r. pod Wiedniem, śmierć hetmana pomścił jego wielki prawnuk Jan III Sobieski.

Hetman Stanisław Żółkiewski był nieprzeciętną postacią nawet na tle swej epoki. Był wybitnym rycerskim wodzem, walecznym żołnierzem, kierował się szlachetnym postępowaniem wobec pokonanych. W czasie wyprawy moskiewskiej okazał niezwykłą wręcz ludzkość i tolerancyjność religijną. Pierwszorzędny talent wodza łączył się w nim z szerokimi perspektywami męża stanu. Potrafił połączyć talenty dowódcze i polityczno-dyplomatyczne, wyciągając właściwe wnioski i nie wahając się bronić ich, nawet przed samym królem. Był człowiekiem niezmiernie surowych zasad moralnych, niezłomnej woli i rzadkiej bezinteresowności w służbie publicznej. Jako dobrze wykształcony miłośnik nauk, szczególnie cenił dzieła autorów starożytnych, których czytał w oryginale. Materialną pozostałością po wielkim hetmanie jest miasto Żółkiew, które wybudował jako siedzibę swego rodu, oraz różne pisma, w tym także z wypraw wojennych do Rosji.

Żółkiewski zdawał sobie sprawę ze słabości militarnej Rzeczypospolitej, wyjednując na Sejmie zwiększenie liczby stałego wojska kwarcianego, oraz starając się przyciągnąć do służby królewskiej Kozaków Zaporoskich. Za główne niebezpieczeństwo dla Rzeczypospolitej upatrywał państwo moskiewskie rządzone przez carskich despotów. Próbował połączyć w sojuszu oba państwa, jednak jego działania zostały zmarnowane przez ambicje króla Zygmunta III. Był pierwszym europejczykiem, który zdobył Moskwę i jedynym, który doprowadził do okupacji stolicy Rosji. W sytuacji krytycznej dla państwa nie szczędził swojego życia, zdrowia i majątku, przeznaczając go na opłacanie zaległego żołdu dla żołnierzy. Życie wielkiego hetmana upłynęło na ciągłych wojnach w służbie Ojczyźnie. Dla wielu współczesnych stanowić ono może niedościgniony wzorzec postępowania prawego, świadomego swych powinności wobec Ojczyzny przywódcy.

Król Władysław Warneńczyk pod Warną.

10 listopada 1444 r. pod Warną u wybrzeży Morza Czarnego, na terenie okupowanej przez Turków Bułgarii, doszło do wielkiej bitwy wojsk polsko-węgierskich króla Władysława III, z wojskami tureckimi sułtana Murada II. Do drugiej krucjaty przeciw Turkom, a tym samym do bitwy doszło w wyniku gorących namów papieża Eugeniusza IV i jego legata kardynała Juliana Cesariniego.

Polski władca przeświadczony o swym przyszłym, pewnym zwycięstwie zlekceważył wiele czynników, w tym m.in. i to, że miał zbyt szczupłe siły wystawione przeciw Turkom. Decydując się na wojnę zbagatelizował to, że do krucjaty nie przystąpiły oddziały, które pojawiły się w podczas walk w poprzedniej wyprawie. Nie dotarły m.in. posiłki serbskie, a także nie pojawiło się wielu panów węgierskich, zrażonych zerwaniem rozmów pokojowych, które dla Węgrów i Serbów były wyjątkowo korzystne. Król przeliczył się myśląc, że wojska tureckie stacjonujące w Anatolii nie zostaną na czas przetransportowane na pomoc Adrianopolowi, tureckiej stolicy regionu. Wojska chrześcijańskie nie otrzymały także znaczącej pomocy z Rzeczypospolitej.

Władysław II Jagiellończyk był królem czterech państw. Pod swoim berłem zebrał narody Polski, Litwy, Czech i Węgier. Długoletnia walka o korony na Węgrzech i w Czechach doprowadziły do zaniedbania spraw polsko-litewskich-ruskich. W kraju pozbawionym przez parę lat władcy, który przebywał na Węgrzech i Bałkanach wytworzyła się trudna sytuacja. Doszło do konfliktu pomiędzy Polakami i Litwinami na tle dynastycznym. Litwini źle patrzyli na wybór Władysława na króla Polski i widzieli na tym miejscu jego brata Kazimierza. Na pograniczu Śląska i Wielkopolski doszło do walk wywołanych atakiem śląskich stronników królowej węgierskiej Elżbiety, która przegrała wcześniej walkę o następstwo tronu węgierskiego z Władysławem II. Ponadto nastąpił niszczący najazd tatarski na ziemie ruskie. W związku z powyższym z samej Polski na pole bitwy dotarło tylko kilkuset ochotników.

Plan władcy polskiego i jego głównego sojusznika, gubernatora Węgier i wodza armii węgierskiej Jana Hunyadiego, polegał na opanowaniu Adrianopola zanim dotrą tureckie posiłki z Azji Mniejszej. Niestety flota papieska i państw włoskich nie potrafiła powstrzymać Turków i Murad szybko przerzucił swe wojska do Europy.

W tej sytuacji armia chrześcijańska zrezygnowała z forsowania gór bałkańskich i licząc na współdziałanie z flotą kardynała Condolmieriego, skierowała się w kierunku Morza Czarnego pod Warnę. 9 listopada 1444 r. wojska królewskie stanęły pod Warną, a dzień później drogę im zastąpiły trzykrotnie liczniejsze siły tureckie.

Bitwa miała bardzo dramatyczny przebieg. Po pierwszych sukcesach Turków Hunyadi pokonał oba skrzydła wojsk Murada i przegrupowywał oddziały do ostatecznego ataku na odwód złożony z janczarów, wśród którego znalazł się sam sułtan. Niestety w tym momencie ujawniła się młodzieńcza porywczość młodego, dwudziestoletniego, niedoświadczonego w rzemiośle wojennym monarchy. Jak przystało na prawego rycerza, król pragnął wykazać się w bitwie osobistą odwagą, męstwem i walecznością i nie czekając na przegrupowanie swych wojsk, ruszył ze szczupłym, nadwornym hufcem rycerzy na zwarte czworoboki janczarów. W wyniku tego nierozważnego ataku król poniósł śmierć. Zachęceni nagłą zmianą sytuacji Turcy ruszyli do kontrataku na wojska chrześcijańskie, które poruszone wiadomością o śmieci króla wpadły w panikę, straciły męstwo i zaczęły się cofać. Bitwa zakończyła się wielkim pogromem wojsk królewskich.

W wyniku nierozwagi polskiego władcy bitwa, która mogła być zwycięską obróciła się w kompletną klęskę wojsk polsko-węgierskich. Poprzez zlekceważenie przeciwnika zaprzepaszczone zostały szanse na zatrzymanie ekspansji tureckiej w Europie i wyparcie ich z kontynentu. Poprzez śmierć króla osłabieniu uległo także państwo polsko-litewskie.

W obronie postawy króla można wymienić młody wiek i brak wojennego niedoświadczenia. Istotne bardzo jest także to, że młodemu monarsze przyszło panować w specyficznej epoce, która kładła szczególny nacisk na rycerskie przymioty takie jak osobiste męstwo, odwaga i żądza sławy, co dla naszego króla uchodzącego za władcę rycerskiego, było nie bez znaczenia. Podobnych przykładów takiego zachowania rycerstwa można znaleźć więcej i to wszędzie tam, gdzie przyszło im walczyć.

Nieszczęsnego króla Władysława II zwanego odtąd Warneńczykiem otoczono kultem wielkiego rycerskiego władcy, który poległ w obronie chrześcijaństwa. Jedynym pozytywem tej klęski był fakt, że od tej pory zamilkły usta wrogów Polski, oczerniających Rzeczypospolitą o wspieranie pogaństwa i Turków. W 1935 r. Bułgarzy wystawili królowi pomnik-mauzoleum wykonany z przeróbki trackiego kurhanu grobowego.

Polacy w Czerniowcach w XX w.

Początek historii naszych rodaków w Czerniowcach i tym samym na Bukowinie sięga czasów bardzo odległych, bo już czternastego wieku, kiedy ziemie te do Polski przyłączył król Kazimierz Wielki, budując wiele zamków. Później panowali tu polsko-litewscy władcy z dynastii Jagiellońskiej, a po utracie tych ziem w 1497 r. za króla Olbrachta, cały obszar przeszedł na rzecz Mołdawii. Nie kończy się jednak oczywiście obecność Polaków na tym terenie, ponieważ przez wieki wspólnej historii szlaki Polaków wiodły do Mołdawii wielokrotnie. W tym czasie głównymi osadnikami byli rycerze i kupcy.

            Szczególnie licznie Polacy pojawili się na Bukowinie i w Czerniowcach w okresie zniewolenia, po zagarnięciu tego obszaru przez Austrię i przyłączeniu go do Galicji zamieszkałej głównie przez Polaków i Rusinów. W okresie tym nasi rodacy pomimo, że byli grupą dość liczną i o znacznej pozycji, nie byli społecznością uprzywilejowaną ze względu na swoje pochodzenie. Co więcej byli wręcz zmuszeni poprzez politykę Niemców i pozostałych nacji zamieszkujących Bukowinę do ciągłej walki z wynaradawianiem. Licznie zamieszkująca Bukowinę polska inteligencja: ziemianie, duchowni, nauczyciele, urzędnicy, przedstawiciele wolnych zawodów i rzemieślnicy, zamieszkała głównie w Czerniowcach zaczęła energicznie działać angażując się w różnego rodzaju przedsięwzięcia. Przede wszystkim Polacy zauważyli potrzebę powołania do życia własnych czasopism, które skutecznie walczyłyby o prawo do nauki w języku polskim w szkołach.

Inteligenci nadający ton życiu narodowemu i towarzyskiemu Polonii byli inicjatorami, założycielami i działaczami polskich organizacji i instytucji w Czerniowcach i na prowincji. Dzięki nim powstały w Czerniowcach takie instytucje skupiające i jednoczące bukowińską Polonię jak: Gazeta Polska, Dom Polski, Towarzystwo Polskie Bratniej Pomocy, Czytelnia Polska, Bukowińskie Koło Polskie, Polskie Towarzystwo Zaliczkowe i Oszczędności, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Towarzystwo akademików polskich „Ognisko”, Koła Towarzystwa Szkoły Ludowej zakładające własne szkoły i bursy. Wszystkie te instytucje, organizacje i związane z nimi dzieła miały na celu skuteczną walkę o powstrzymanie wynaradawiania Polaków.

Polonia polska na Bukowinie weszła w dwudziesty wiek okrzepła i zwarta, z liczną i świadomą swych zadań inteligencją. Niestety wszystko to miało się zmienić wraz z wybuchem I wojny światowej, w czasie której życie polityczne zamarło niemal całkowicie. Czerniowieccy Polacy nie szczędzili też wysiłków na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i wspomogli czyn niepodległościowy, organizując kompanię złożoną z polskiej młodzieży, która zasiliła Legiony Polskie. Ponadto, Polacy wspomogli wielką pomocą oddziały wojskowe gen. Lucjana Żeligowskiego, które aż spod Odessy kierowały się do odrodzonej Polski.

Wraz z odchodzącym Wojskiem Polskim, do odrodzonej już wtedy Ojczyzny, samorzutnie do wyjazdu organizowały się liczne grupy Polaków, różnych stanów i zawodów, głównie jednak inteligencji. Przez to, ubyło wielu wybitnych działaczy polonijnych, którzy decydowali o spoistości i prestiżu żywiołu polskiego.

Z chwilą zakończenia wojny, cała Bukowina wraz z Czerniowcami znalazły się w granicach Rumunii, a polska mniejszość stanowiąca na Bukowinie pod względem liczebności piątą grupę narodowościową (5,5 % ludności regionu), stała się nic nieznaczącą grupą stanowiącą 0,4 % ludności w całej zjednoczonej Rumunii.

W związku z powyższym mniejszość polska mocno straciła na znaczeniu, a wśród pozostałej polskiej inteligencji zapanowała dezorientacja i rozbicie. Nastąpił okres tarć i wewnętrznych animozji wśród Polaków, co uzewnętrzniało się w zmianach nazwy głównych jej organizacji. W 1925 r. powstała Polska Rada Narodowa w Wielkiej Rumunii, która przerodziła się w Związek Polaków w Rumunii. Obok tego od 1927 r. istniała Polska Rada w Rumunii i przez jakiś czas Koło Polskie. W 1932 r. powstał Związek Stowarzyszeń Polskich w Rumunii.

Cała ta sytuacja spowodowała falę wynaradawiania wśród górali czadeckich zamieszkałych na Bukowinie, którzy narażeni zostali na działalność słowackich agitatorów wmawiających góralom, że są spolonizowanymi Słowakami. Działalność ta została zahamowana poprzez prężną mobilizację i kontr działanie polskiej inteligencji zamieszkałej głównie w Czerniowcach. Słowacka agitacja spowodowała jednak poważne osłabienie żywiołu polskiego.

Sytuacja znacznie zaczęła się poprawiać dzięki powstaniu Polskiej Macierzy Szkolnej, założonej przez profesora polskiego gimnazjum w Czerniowcach Adolfa Szymonowicza. Utworzono wtedy liczną sieć polskich szkół, które zahamowały negatywne skutki wynaradawiania. W latach 30-tych w miejsce Polskiej Macierzy Szkolnej powstał Polski Związek Szkolny założony przez konsula RP Mieczysława Grabińskiego. W 1932 r. powstał w Czerniowcach Związek Stowarzyszeń Polskich w Rumunii, co jednak nie uzdrowiło już życia Polonii.

Ostateczny kres funkcjonowaniu tak licznej Polonii na Bukowinie zadała agresja sowiecka na Rumunię w 1939 r. i ostatecznie aneksja większości tego terytorium do ZSRR. W wyniku agresji sowieckiej doszło do eksterminacji inteligencji polskiej i wywózki większości Polaków z terenu Bukowiny. Po 1945 r. Bukowina została podzielona i większa część z Czerniowcami znalazła się w ZSRR, a reszta przypadła Rumunii.

Zarówno komuniści w ZSRR jak i w Rumunii, utrudniali działalność pozostałych na obszarze tych państw Polaków. Pomimo tego, czerniowieccy Polacy organizujący się głównie przy Kościele Katolickim, walczyli o zachowanie polskości. Wyrażało się to przede wszystkim w prowadzeniu działań na rzecz odzyskania kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego. Walki z władzami komunistycznymi o zwrot kościoła trwały aż do 1989 r., kiedy to oddano go wiernym. W latach 90-tych, po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę, nieliczna Polonia, która się ostała w Czerniowcach i na Bukowinie, wznowiła działalność polonijną.

Reaktywowano działalność Domu Polskiego i powołano do życia Obwodowe Towarzystwo Kultury Polskiej im. Adama Mickiewicza w Czerniowcach. Przy tych organizacjach zaczęło się odradzać dziedzictwo kulturowe Polonii bukowińskiej. W samych Czerniowcach tylko powstało kilka polskich zespołów folklorystycznych jak Bukowiński Zespół Pieśni i Tańca, Zespół folklorystyczny „Echo Prutu”, Młodzieżowy Zespół Folklorystyczny „Bukowińskie Malwy”, Wokalnoinstrumentalny Zespół Taneczny „Bukowińskie Kolory” i Dziecięcy Zespół Folklorystyczny „Kwiaty Bukowiny”.

Wymienione organizacje i zespoły oraz odrodzone w Czerniowcach w 2007 r. czasopismo Gazeta Polska Bukowiny, która kontynuuje tradycje Gazety Polskiej sprzed wojny, dają nadzieję by przypuszczać, iż życie polskie na tym terenie nie zaginie. Spora w tym zasługa przedstawicieli lokalnej inteligencji polskiej, która po okrutnych czasach wojny, okresie, w którym starano się unicestwić polskość na tym terenie, odradziła się i podjęła trud odbudowania życia polskiego. Obecnie na Bukowinie żyje 5 tys. Polaków z czego połowa w Czerniowcach.

Polacy w Kołomyi w XX w.

Kołomyja – miasto leżące na Huculszczyźnie, nad rzeką Prut w czasach I Rzeczypospolitej podlegające pod województwo ruskie w Ziemi Halickiej, stało się stolicą Pokucia (od nazwy małego miasteczka Kuty). Po 1918 r. znalazło się w granicach województwa stanisławowskiego odrodzonej Polski. Miasto zostało założone w 1215 r. przez króla halickiego Kolomana, węgierskiego królewicza, syna Andrzeja II, osadzonego na tronie dzięki wspólnej polsko-węgierskiej akcji militarnej. W 1340 r. Kołomyja należąca do Rusi Czerwonej, wraz z całym regionem została przez króla Kazimierza Wielkiego przyłączona do Królestwa Polskiego. Prawa miejskie otrzymała pod koniec panowania króla Kazimierza w okresie 1260-70 r., a swój złoty okres przeżywała w latach panowania w Polsce trzech pierwszych Jagiellonów.

kolomyja_rynek

Miasto w przeszłości wielokrotnie przechodziło z rąk do rąk kolejnych zdobywców: Rusinów, Polaków, Tatarów, Turków, Litwinów, Mołdawian czy Węgrów. Wielokrotnie też było niszczone głównie przez Tatarów, Turków, Mołdawian i Kozaków. Pomimo ciągłych najazdów, wojen i zniszczeń Polacy regularnie odbudowywali je z ruin zasiedlając nowymi mieszkańcami.

Niestety rozwój regionu i miasta został zahamowany poprzez agresję Prus, Rosji i Austrii, które dokonały rozbiorów Polski. W 1772 r. Kołomyję i całą Huculszczyznę zagrabili Austriacy dokonując wraz z Prusakami i Moskalami pierwszego rozbioru ziem polskich. Austriacy usunęli wtedy ostatniego starostę Rafała Chołoniewskiego.

Pomimo obcej okupacji życie polskie rozwijało się na tym terenie dalej, a sama Kołomyja wydała wielu wybitnych Polaków, którzy przysłużyli się polskiej kulturze, nauce i życiu społeczno-politycznemu, odrodzonej w 1918 r. Polski.

Na początku XX w. przed I wojną światową miasto liczyło już ok. 45 tys. mieszkańców, w tym Polacy po Żydach (20 tys.) stanowili drugą grupę narodowościową (15 tys.), przed Rusinami (9 tys.) i Niemcami (1 tys.).

Krótko po wybuchu I wojny światowej, 15 września 1914 r. do Kołomyi weszli Rosjanie, a w wyniku licznych walk miasto zostało mocno zniszczone. 8 maja 1915 r. w Kołomyi powołano do życia II Brygadę Legionów Polskich, zwaną później Karpacką lub też Żelazną. Jej ułani wsławiali się 13 czerwca 1915 r. brawurową szarżą przeciwko wojskom rosyjskim w bitwie pod Rokitną.

            O tereny Pokucia w okresie 1918-1919 r. Polacy walczyli z Ukraińcami. Pod kołomyjską wsią, dziś dzielnicą Kołomyi – Kosaczów, Ukraińcy dokonali wtedy zbrodni na polskich jeńcach-zakładnikach, głównie miejscowych inteligentach, których zamorzono głodem.

            Po I wojnie światowej i zwycięskich walkach z Ukraińcami i bolszewikami, miasto znalazło się w granicach Polski w województwie stanisławowskim. W czasach II Rzeczypospolitej Kołomyję zamieszkiwało 41 097 mieszkańców z czego 15 tys. Polaków, 16 tys. Żydów, 10 tys. Rusinów.

Kołomyja zyskała sławę uzdrowiskowego kurortu, co znacznie wpłynęło na jej rozwój. Bardzo ważnym czynnikiem spajającym to miasto z Polską był stacjonujący tu 49 Huculski Pułk Strzelców, powstały we Francji jako jednostka piechoty Armii Polskiej. Część żołnierzy pułku wywodziła się z Huculszczyzny, a w czasie wojny polsko-bolszewickiej właśnie z Kołomyi i okolic szły uzupełnienia pułkowe. Właśnie dlatego w odrodzonej już Polsce postanowiono, że garnizonem dla pułku będzie właśnie to miasto. 12 kwietnia 1937 r. I batalion otrzymał wyróżniającą nazwę Huculski Batalion Legionów Polskich, na pamiątkę walk kompanii Hucułów. Legioniści-Huculi walczyli pod dowództwem kapitana Szarauca. Na zachowanej fotografii z tego okresu doliczono się ok. 120 Hucułów w strojach ludowych.

Dla specjalnego zaznaczenia powiązań Polski i Górali Huculskich, nad wejściami do sal żołnierskich poszczególnych kompani I batalionu, wisiały herby szlacheckie żołnierzy pochodzących z polskiej zagrodowej szlachty huculskiej. Z tego powodu nieformalnie I batalion nazywano szlacheckim. Społeczność Kołomyi bardzo zżyła się z tym wojskiem, które na wzór strzelców podhalańskich, otrzymało góralskie kapelusze huculskie z piórami cietrzewimi i peleryny. W 1922 r. społeczność miasta ufundowała pułkowi sztandar, którego wręczenia uroczyście dokonał Marszałek Piłsudski. W 1939 r. żołnierze tego pułku bijąc się z Niemcami od Bochni aż po Lwów zapisali piękną kartę w złotej księdze Wojska Polskiego.

W okresie niepodległej Polski w Kołomyi działał Sejmik Hucułów i Szlachty Zagrodowej, który uchwalił święto pułkowe 49 HPS świętem Hucułów. W dwudziestoleciu międzywojennym rozbudowano Muzeum Pokuckie, które jeszcze pod koniec XIX w. założył hrabia Edmund Starzeński. Muzeum zgromadziło w swych podwojach duże zbiory rękodzielnictwa huculskiego, które w większości przetrwało II wojnę światową. W 1931 r. Polacy wystawili pomnik Franciszkowi Karpińskiemu, pochodzącemu z tych okolic wybitnemu poecie liryczno-religijnemu z przełomu XVIII i XIX w., który był autorem wielu pięknych polskich kolęd i pieśni religijnych.

Innym równie ciekawym, a zarazem pięknym świadectwem świadczącym o polskości tego miasta jest niestety zaniedbana mocno już, największa na Pokuciu nekropolia polska, na której pochowano wielu wybitnych przedstawicieli miasta z okresu zaborów i okresu międzywojennego.

            W 1939 r. do Kołomyi wkroczyli sowieci, którzy wprowadzili okrutny terror. Dokonano wtedy aresztowań wśród polskiej inteligencji, urzędników, wojskowych i tych wszystkich, których wg komunistów należało zniszczyć jako wrogów „ludu pracującego”. Wymordowano oraz deportowano wtedy do ZSRR większość polskiej elity miasta. Od 1942 r. na terenach Podola, Wołynia i Małopolski doszło do wielkiej akcji ludobójstwa głównie na Polakach, dokonanych przez bandy UPA. Oczyszczanie terenu z elementu polskiego okazało się bardzo skuteczne, ponieważ zbrodniarze korzystali z materiałowego zaopatrzenia i militarnego wsparcia Niemców. Świadkowie tych dni wspominają o licznych przypadkach zabójstw Polaków na terenie samej Kołomyi.

            Po drugiej wojnie światowej Kołomyja jak też całe Podole znalazło się w granicach ZSRR, a od 1991 w niepodległej Ukrainie. Pomimo burzliwej historii w Kołomyi do tej pory żyje społeczność polska skupiona przy Parafii Rzymskokatolickiej p.w. Ignacego Loyoli, Polskim Towarzystwie Kulturowym im. Adama Mickiewicza i Towarzystwie Kultury Polskiej „Pokucie” w Kołomyi. W 1995 r. do parafii należało 500 osób polskiego pochodzenia. Pomimo tak burzliwej historii tak miasta, jak i Polaków tam żyjących, tych kilkaset osób daje nadzieję na podtrzymanie pamięci, o tętniącej prężnie i kwitnącej niegdyś tam polskości. Tak ważnymi zatem są częste kontakty Polaków z Kraju z tymi, którzy Polski nie opuścili i dochowali jej wierności.

Rajd Wschodni 2011 „ŚLADAMI POLAKÓW W RUMUNII”

 

Szczęśliwie zakończyliśmy nasz Rajd Wschodni 2011 „ŚLADAMI POLAKÓW W RUMUNII”. Wzięło w nim udział 46 osób.

Jednym z głównych celów rajdu było oddanie hołdu naszemu wielkiemu hetmanowi – Stanisławowi Żółkiewskiemu. Złożyliśmy kwiaty i zapaliliśmy znicze przy jego grobie w Żółkwi, a także w miejscu gdzie zginął nad Dniestrem, na terenie obecnej Mołdawii we wsi Bierezowka.

Z wielkim podziwem patrzyliśmy na naszych Rodaków w Rumunii, którzy przez ponad 10 pokoleń zachowali język swoich przodków i cały czas Polskę mają w sercu.
Byliśmy goszczeni również przez Polaków na Węgrzech. To bardzo wzruszające, że mówią po polsku pomimo, że trafili na te tereny w roku 1717.

Dziękuję wszystkim Uczestnikom za stworzenie wspaniałej atmosfery rajdowej i dzielne pokonywanie kolejnych etapów, które nie zawsze okazywały się łatwe, chociaż pogoda bardzo nam sprzyjała.
Bardzo dziękuję również Osobom, które nas gościły podczas rajdu. Wszędzie spotykaliśmy się z wielką życzliwością i gościnnością. Wierzę, że wspólne przeżycia zarówno Rajdowiczów, jak i tych których odwiedziliśmy będą miały owoce w przyszłości.

Rafał Lusina

 

Głównym celem rajdu było poznanie historii i odwiedzenie Polaków zamieszkałych na rumuńskiej Bukowinie.

Ważnym miejscem naszej podróży była również Odessa, w której znaleźliśmy ślady naszych sławnych Rodaków i poznaliśmy historię związanych z nimi miejsc.

Spotkaliśmy się także z Polakami w Mołdawii i dotarliśmy do miejsca śmierci hetmana Stanisława Żółkiewskiego.


Ktoś powiedział o Odessie
:
„Czy można ją z jakimś miastem porównać? Ja nie potrafię. Odessa kojarzy mi się jedynie z kobietą. Taką, wobec której nikt nie pozostanie obojętny. To nie kobieta z okładki, piękna, pięknem sztucznym, bez własnej osobowości, ale taka od której bije czar i urok. Wyrazista, silna indywidualność. Taka jest dla mnie Odessa. Miasto, jedyne w swoim rodzaju.”

O hetmanie Stanisławie Żółkiewskim:
W obliczu nieuchronnej klęski jeden z polskich żołnierzy przyprowadził Żółkiewskiemu wierzchowca i radził hetmanowi ratowanie się ucieczką. Hetman Żółkiewski przebódł konia szablą i powiedział: „Będę walczył do końca a po śmierci chociaż swoim ciałem utrudnię dostęp nieprzyjacielowi do Ojczyzny”. Zginął w walce a jego głowa nadziana na pikę została wysłana sułtanowi.


TRASA RAJDU WSCHODNIEGO 2011 – UKRAINA, MOŁDAWIA, RUMUNIA, SŁOWACJA.

3400 km

 

 

Zainteresowanym polecamy zapoznanie się z interesującym artykułem Pawła Kochańskiego dotyczącym polskiego osadnictwa na terenach Bukowiny na przestrzeni wieków, który wzmaga poczucie dumy z naszych korzeni oraz dokonań naszych przodków w tym zakątku świata.

Polecamy również:

http://www.travelforum.pl/mini-przewodnik-po-rumunii/3559-polonia-w-rumunii-polskie-domy-wioski.html
http://www.wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=kw7_2_20

http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Cecor%C4%85_%281620%29
http://www.zakorzenienie.most.org.pl/za9/04.htm
http://www.wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=kw3_5_14

Lednica 2010

  Lednica 2010

 

Zakończenie sezonu motocyklowego na Lednicy: U ŹRÓDEŁ CHRZCIELNYCH POLSKI.

Zakończenie sezonu jest wydarzeniem cyklicznym, organizowanym co roku Lednicy w ostatnią sobotę września, we współpracy Motocyklowego Stowarzyszenia WSCHÓD-ZACHÓD z o. Janem Górą dla upamiętnienia chrztu Polski. Zaprasza się do udziału wszystkich, którzy chcą przeżyć to wielkie wydarzenie sprzed ponad tysiąca lat, a szczególnie wszystkie organizacje motocyklowe i motocyklistów nie zrzeszonych.

W Lednicy będziemy budować pomnik naszych rajdów przywożąc kamienie z ważnych dla Polski i Europy miejsc. O. Jan Góra nazwał je: „Kamieniami świadomości, kamieniami Polski, kamieniami Europy”.
Pierwsze kamienie zostaną przywiezione do Lednicy z Rajdu Za WOLNOŚĆ Waszą i Naszą z Jæling, miejsca chrztu Danii oraz z Rajdu Wschodniego z Katynia, Smolenska.
Każdy motocyklista może przywieźć ze sobą kamień z napisem i podpisem (może być to np. intencja, miejsce pochodzenia kamienia itp.).

Program tegorocznego Zakończenia Sezonu 25 września:

• O 12-tej msza św.
• Obmycie się uczestników Zlotu w wodzie jeziora.
• Napełnienie wodą specjalnie przygotowanych butelek i zabranie ich ze sobą.
• Przejazd na motocyklach prze Bramę III Tysiąclecia.

Lednica i Poznań a początki państwa polskiego

Lednica leżąca na szlaku pomiędzy Poznaniem a Gnieznem była jednym z kilku głównych grodów książęcych państwa Polan. Gniezno i Lednica leżące nad jeziorami oraz poznański gród położony na Ostrowie Tumskim, nad rzekami Wartą i Cybiną, wszystkie celowo ulokowane nad rozlewiskami, stanowiły bardzo dogodne miejsca obronne. Pierwsze ślady piastowskich Polan w tych miejscach datuje się na VIII w. Ok. 960 r. rządy w państwie Polan objął książę Mieszko I. W chwili jego pobytu w jednym z tych grodów, miejsce to stawało się miastem stołecznym tj. stolicą całego państwa.
Mieszko prowadził politykę rozprzestrzeniania swojego władztwa na pozostałe ziemie pobratymczych plemion. Walczył z Wieletami i Lubuszanami, sprzymierzył się z Czechami tworząc dość duży i silny organizm państwowy. W 966 r. Mieszko decyduje się na ochrzczenie swojego kraju. Do dzisiaj nie wiemy dokładnie gdzie doszło do chrztu Polski. Różne legendy podają, że dokonało się to w Poznaniu lub w Lednicy. Oba te miejsca posiadały palatia i były dużymi, znaczącymi grodami. Bez względu na problem z ustaleniem dokładnego miejsca chrztu, najistotniejszą sprawą było to, że od 966 r. Polska znalazła się w orbicie kultury zachodniej a Polacy zostali związani z cywilizacją chrześcijańską.
W dwa lata później tj. w 968 r. doszło do utworzenia biskupstwa misyjnego w Poznaniu, na czele którego stanął Jordan, pierwszy biskup Polski, a po nim biskup Unger. Włączenie przez Mieszka I swojego państwa w orbitę społeczeństw zachodnich spowodowało przybycie na jego dwór duchownych, którzy byli najczęściej jedynymi wykształconymi ludźmi i zapewniali państwu tak posługę duchową jak i wszelkiego rodzaju pomoc w prowadzeniu kancelarii książęcej. Mieszko ufundował we wszystkich grodach pierwsze okazałe murowane świątynie i pałace. Na Ostrowie Tumskim w Poznaniu w tym czasie powstały dwie świątynie m.in. późniejsza katedra, w której po śmierci Mieszko I został pochowany. Także w katedrze poznańskiej pochowano jego syna pierwszego Króla Polski Bolesława Chrobrego.
Poznań jak i cały region spełniał rolę stołeczną do roku 1039 czyli do najazdu księcia czeskiego Brzetysława, który spalił i ograbił główne grody, doprowadzając do pierwszego poważnego kryzysu polskiej państwowości. Po tych zniszczeniach Poznań nadal był jednym z głównych ośrodków administracyjno-obronnych, ale swą rolę miasta stołecznego utracił na rzecz Krakowa, który nie ucierpiał w wyniku najazdu Brzetysława.

Paweł Kochański IPN Poznań

Lednica 2010 – zdjęcia: